Дэлхий
🎓 Фулбрайтын эсэргүүцэл – Боловсрол дахь улс төржилтийн дохио
📌 Хэрхэн эхэлсэн бэ?
АНУ-ын хамгийн нэр хүндтэй боловсролын тэтгэлэг болох Фулбрайтын хөтөлбөр улс төрийн маргааны төвд орлоо. 2025 оны 6-р сард тус хөтөлбөрийн Удирдах зөвлөл 12 гишүүний бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцрох шийдвэр гаргасан нь тус улсын түүхэнд анхны тохиолдол юм.
Энэ шийдвэр нь Ерөнхийлөгч Дональд Трампын захиргаанаас сонгон шалгаруулалтын үйл явцад хөндлөнгөөс хэт оролцох оролдлого нэмэгдсэнтэй холбоотой. Зөвлөлөөс гаргасан мэдэгдэлд:
“Ерөнхийлөгчийн томилсон албан тушаалтнууд академик шалгуурыг үл хүндэтгэж, улс төрийн үзэл баримтлалд нийцүүлэн өрсөлдөгчдийг шахан гаргах оролдлого хийж байна” гэж онцолжээ.
Түүнчлэн 2025 онд сонгогдсон 1200 гаруй гадаад оюутны материалд Төрийн департамент өөрийн хяналт шалгалт оруулсан нь сонгон шалгаруулалтын хараат бус байдлыг бүрэн алдагдуулсан гэж үзсэн байна.
🎯 Одоогийн нөхцөл байдал
Фулбрайтын хөтөлбөр АНУ-ын “зөөлөн хүчний бодлого”-ын гол тулгуур төдийгүй олон улсын интеллектуал хамтын ажиллагааны билэг тэмдэг байсаар ирсэн. Удирдах зөвлөлийн огцролт нь зөвхөн уг хөтөлбөрийн нэр хүнд төдийгүй, АНУ-ын дотоодын болон гадаадын эрдэм шинжилгээний институцийн итгэлцэлд сэв суулгаж болзошгүй байгаа юм.
Мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар:
“Энэхүү эсэргүүцэл нь зөвхөн АНУ-ын боловсролын тогтолцоонд төдийгүй, дэлхий даяарх тэтгэлэгт хөтөлбөрүүдийн эрх зүйн болон ёс зүйн суурь зарчимд нөлөөлж магадгүй.”
Боловсролын салбар дахь улс төрийн хяналт, шалгуур, хязгаарлалт нэмэгдэх нь эрдэмтэд, оюутнуудын сонголтод шууд нөлөөлж эхлээд байна.
🌍 Монгол Улстай холбоотой баримт
Монгол Улс 1994 оноос Фулбрайтын хөтөлбөрт хамрагдаж эхэлсэн бөгөөд сүүлийн 30 жилд нийт 600 гаруй монгол иргэн АНУ-д магистр, докторын зэрэг хамгаалж, судалгааны ажил гүйцэтгэж ирсэн. Эдгээр тэтгэлэгт хамрагдагчид өнөөдөр төрийн бодлого боловсруулагч, их дээд сургуулийн багш, олон улсын байгууллагын мэргэжилтнээр ажиллаж буй юм.
Монгол Улс шиг хөгжиж буй орнуудын хувьд энэ мэт тэтгэлэг нь зөвхөн боловсролын боломж биш, системийн шинэчлэл, мэдлэгийн солилцооны цөм болдог.
Хэрвээ Фулбрайтын хөтөлбөрт улс төрийн хязгаарлалт улам нэмэгдвэл, Монголын ирээдүйн судлаач, мэргэжилтнүүдийн АНУ-д суралцах боломж хумигдаж, Боловсролын дипломат тэнцвэрт байдал алдагдах эрсдэлтэй.
🔮 Ирээдүйд юу болох вэ?
🔹 АНУ-ын Төрийн департамент, Конгресс дотор энэ асуудалтай холбоотой үлэмж маргаан өрнөх төлөвтэй байна.
🔹 АНУ-тай хамтарсан бусад DAAD, Chevening, Erasmus+ зэрэг тэтгэлэгт хөтөлбөр ч мөн улс төрөөс ангид байх баталгаа алга байна.
Дэлхий
Америкчуудын гуравны нэг нь Венесуэль рүү чиглэсэн цэргийн ажиллагааг дэмжиж байна
Reuters/Ipsos агентлагийн явуулсан санал асуулгын дүнгээр Америкийн иргэдийн гуравны нэг нь АНУ-ын Венесуэлд цохилт өгөх, тус улсын эрх баригчдыг түлхэн унагахыг дэмжлээ. Мөн эдгээр хүмүүсийн олонх нь газрын тосны ордуудыг хянах чиглэлд анхаарал хандуулж байгаагаа илэрхийлжээ.
Судалгаанаас харахад нийт асуулгад оролцогчдын 33 хувь нь Венесуэлд цэргийн оролцоог зөвшөөрч, түүнийгээ дэмжиж буйг илэрхийлжээ. Тодруулбал Бүгд найрамдахчуудын дунд энэ үзүүлэлт илүү өндөр бөгөөд нийт иргэдийн 60 хувь нь АНУ-ын цэргийн хүчин Венесуэлд хүч түрэн оролцохыг дэмжиж байна.
Одоогийн байдлаар Вашингтоны дипломат бодлого нь тус улсын газрын тосны нөөцөд нөлөөлөхийг зорьж буй нь илт байна. АНУ-ын эрх баригчид Венесуэлийн эдийн засаг, улс төрийн тогтворгүй байдлыг ашиглан газрын тосны салбарыг өөрийн ашиг сонирхолд нийцүүлэн хянах хүсэлтэй байгааг шинжээчид онцоллоо.
Өнгөрсөн жилүүдэд Дональд Трампын засаг захиргааны үеийн бодлого харьцангуй хатуу байсан ч, сүүлийн үед түүний үнэлгээ 42 хувьд хүрч, дэмжлэг нэмэгдэж буйг шинжээчид онцолж байна. Мөн, Америкийн эрх баригчдын дунд цэргийн оролцоог эрчимжүүлэх хандлага улам бүр өргөжиж байгаа нь ажиглагдаж байна. Тухайлбал, АНУ-ын бие даасан шийдвэр гаргах эрх мэдлийг нэмэгдүүлэх, дипломат харилцааг нөлөөлөх зорилгоор цэргийн хүчийг ашиглах сонирхол өсч буйг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Эх сурвалж Reuters
Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн
Дэлхий
Дэлхийн холимог хосын Кёрлингийн эрхийн тэмцээн Шотландад эхэллээ
2026 оны 1-р сарын 5-10-ны хооронд Шотландын Дамфрис хотод болох холимог хосын дэлхийн аварга сонгон шалгаруулах тэмцээнд 33 баг оролцоно.
Энэхүү тэмцээн нь 2026 оны холимог хосын Кёрлингийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох эрхийн төлөөх чухал шат бөгөөд улмаар 2026 оны Өвлийн Олимпийн улирлын өмнөх томоохон сорил болж буйгаараа онцлогтой юм.
Тус арга хэмжээ нь 4-р сард Швейцарийн Женев хотод болох Ace & Company 2026 оны холимог хосын Кёрлингийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох багуудын хувьд сүүлчийн боломж нь байх юм. Сонгон шалгаруулалтад эхний дөрвөн байр эзэлсэн баг гишүүн холбоодоо энэ арга хэмжээнд оролцох эрх олгоно.
Багууд таван хэсэгт хуваагдан тойргийн журмаар тоглох бөгөөд тойргийн тоглолтын төгсгөлд нэгтгэсэн хэсгийн эрэмбийг тогтоож, тэргүүлсэн 12 баг плей-оффт шалгарна. Тэмцээний шийдвэрлэх тоглолтууд нэгдүгээр сарын 10-нд болж, дэлхийн аваргад оролцох багууд тодрох юм.
Эх сурвалж World Curling
Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн
Дэлхий
Цуен Ван хотод гал гарсны улмаас 100 гаруй хүнийг нүүлгэн шилжүүлжээ
Даваа гарагийн үүрээр шөнийн 02:00 цагийн үед Цуен Ван хотын төвд гал гарч, 100 гаруй оршин суугчийг аюулгүй газар нүүлгэн шилжүүллээ. Түймэр нь тус хотын Тай Юэн байшингийн 33 дугаар давхарт гарчээ.
Тус улсын Онцгой байдлын албаныхан очиж аврах ажиллагааг зохион байгуулжээ. Гал сөнөөгчид тус байранд очиж, галын тархалтыг цаг алдалгүй зогсоохын тулд шуурхай ажилласан бөгөөд утаанд хордсон эмэгтэйг аварч, эмнэлэгт хүргэсэн байна.
Гал гарсан шалтгааныг тодруулах ажил үргэлжилж байна. Эх сурвалжийн мэдээллээр, одоогоор галын шалтгаан тодорхойгүй бөгөөд цагдаагийн байгууллага болон гал түймрийн алба шалгалтын ажиллагааг эхлүүлжээ. Цуен-д гарсан энэ осол нь орон нутгийн орон сууц болон галын аюулгүй байдлын стандартыг нягтлан шалгах хэрэгтэйг санууллаа.
Иргэдийн аюулгүй байдал, орон нутгийн засаг захиргааны хүчин чармайлт энэ төрлийн осол давтан гарахаас сэргийлэхэд чухал үүрэгтэй бөгөөд цаг хугацаа алдалгүй арга хэмжээ авч, шинэчлэл хийх шаардлагатай байгааг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Эх сурвалж The Standard
Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн
-
Нийгэм11 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм9 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм12 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм9 months agoАНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм9 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм11 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт9 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм12 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ
