Эдийн засаг
🏦 Монгол Улсын зээлийн эрсдэлийн ангилал ахицтай: OECD–гээс “7/7” → “6/7” болголоо
Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага (OECD) нь Монгол Улсын зээлийн эрсдэлийн ангиллыг “7/7” буюу хамгийн өндөр эрсдэлтэй түвшнээс нэг шат ахиулж, “6/7” болгосноо албан ёсоор зарлалаа. Энэхүү ахиц нь Монгол Улсын санхүү, эдийн засгийн бодлогын үр нөлөө сайжирч байгааг олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрснийг илтгэж байна.
Зээлийн эрсдэлийн ангиллыг дээшлүүлснээр Монгол Улсын Засгийн газар, хувийн хэвшлийн байгууллагуудын гадаад зах зээлээс татах зээлийн шимтгэлийн хэмжээ 3–6 хувиар буурах боломжтой гэж Сангийн яамнаас мэдээлэв. Тодруулбал, экспортын зээл болон баталгааны өртөг буурч, гаднын хөрөнгө оруулагчдын итгэл нэмэгдэх үндэс бүрдэж байна.
📊 Статистик мэдээлэл
-
Өмнөх ангилал: 7/7 — Хамгийн өндөр эрсдэлтэй
-
Шинэ ангилал: 6/7 — Хэт өндөр боловч өмнөхөөс нэг шат дэвшсэн
-
Шимтгэлийн бууралтын хүлээлт: 3–6%
-
Нөлөөлж буй салбарууд: Экспорт, зээлжих баталгаа, төсвийн санхүүжилт, гадаад хөрөнгө оруулалт
🌍 Олон улсын жишиг
Энэ удаагийн үнэлгээнд 40 гаруй орны зээлийн эрсдэлийг хэлэлцсэн ч зөвхөн Монгол Улсын ангиллыг ахиулсан нь онцлох үйл явдал байв. Харин бусад орнуудын ангилалд өөрчлөлт ороогүй байна. Энэ нь Монгол Улсын гадаад өрийн менежмент, төсвийн сахилга бат, макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийг олон улсын байгууллагууд нааштай үнэлснийг харуулж байна.
📈 Монголын хувьд гарч буй эерэг үр дүн:
-
Зээлийн өртөг буурна:
Шинэ ангилалд шилжсэнээр Монгол Улс олон улсын зээлдүүлэгчдээс илүү хямд, урт хугацаатай, таатай нөхцөл бүхий санхүүжилт татах боломжтой болж байна. -
Экспорт, хувийн хэвшлийн өсөлтөд түлхэц өгнө:
Экспортын баталгаа, санхүүжилттэй холбоотой хураамж багассанаар бизнес эрхлэгчдийн гадагш чиглэсэн үйл ажиллагаа хялбарших боломжтой. -
Хөрөнгө оруулалтын орчинд итгэл нэмэгдэнэ:
Монгол Улсыг эрсдэл багатай зах зээл гэж үзэх хандлага нэмэгдэж, гадаадын хөрөнгө оруулагчид илүү идэвхтэй оролцох нөхцөл бүрдэнэ.
🧭 Цаашдын сорилт ба боломж
Зээлийн эрсдэлийн үнэлгээ дээшилсэн хэдий ч Монгол Улсын ангилал одоо ч хамгийн доод түвшний ангилалд багтаж байгаа (6/7). Тиймээс макро эдийн засгийн тогтвортой байдал, төсвийн сахилга бат, гадаад өрийн зохистой менежментийг тууштай үргэлжлүүлэх шаардлагатай хэвээр байна.
Сангийн яамны зүгээс зээлийн нөхцөл сайжирснаар дараагийн шатны үнэлгээ (5/7) рүү дэвших боломжийг нээж, гадаад зах зээлд илүү өрсөлдөхүйц, хариуцлагатай улс байхын төлөө ажиллаж байгааг онцолжээ.
✍️ Дүгнэлт
Монгол Улс эдийн засгийн хувьд сорилт ихтэй үед олон улсын үнэлгээг ахиулж чадсан нь зөв бодлого, сахилга бат, хариуцлагатай засаглалын үр дүн юм. Энэ нь зөвхөн Засгийн газар бус, нийт эдийн засгийн оролцогчдод эерэг боломжийг авчирч байна.
Эдийн засаг
Он гарснаас хойш 75,604 тонн шатахуун импортлоод байна
Эдийн засаг
Бортээгийн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах бэлтгэл ажил эхэллээ
Монгол Улсын Их Хурлын 2025 оны 11 дүгээр сарын 14-ний 103 дугаар тогтоолоор “Үндэсний баялгийн сангийн тухай” хуулийг хэрэгжүүлэх хүрээнд Тавантолгойн бүлэг ордын ашиглагдаагүй хэсгүүдийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, одоо болон ирээдүйн иргэдийн эрх ашгийг тэгш хангах, орд газруудыг урт хугацаанд үр ашигтай ашиглах бодлого хэрэгжүүлэхийг Засгийн газарт үүрэг болгосон.
Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар Тавантолгойн бүлэг ордын Бортээг хэсгийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах бэлтгэл ажлыг хангах, хөрөнгө оруулагчийг сонгон шалгаруулах Ажлын хэсэг байгууллаа.
Бортээгийн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахтай холбогдуулан хөрөнгө оруулагчдад мэдээллийг ил тод, нээлттэй хүргэх, тэдний саналыг авах, сонгон шалгаруулалт зохион байгуулах, гарсан саналуудыг Засгийн газар болон УИХ-д танилцуулах зэрэг шат дараатай арга хэмжээ хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна.
Эхний шатанд хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг тодорхойлох зорилгоор олон улсын нээлттэй санал авах (Expression of Interest) хүсэлтийг энэ сарын 9-нд зарлахаар шийдвэрлэлээ.
Бортээгийн орд – суурь судалгаа бүрдсэн төсөл: “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн эзэмшдэг тусгай зөвшөөрлийн талбайд стратегийн ач холбогдол бүхий Тавантолгойн нүүрсний бүлэг орд болох Цанхи, Бортолгой, Ончхараат, Бортээг зэрэг хэсгүүд багтдаг.
Бортээгийн ордод 2020 онд техник, эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ) боловсруулж, JORC стандартын дагуу нарийвчилсан хайгуул хийсэн, нарийвчилсан баталгаажуулах ТЭЗҮ нь 2026 оны эхний улиралд дуусна.
Нүүрсний зах зээлийн дэлхийн чиг хандлага: БНХАУ-ын эрчим хүчний бүтцэд цахилгаан болон сэргээгдэх эх үүсвэрийн эзлэх хувь нэмэгдэж, уур амьсгалын өөрчлөлтийн бодлого эрчимжиж байгаатай уялдан 2030 оноос хойш нүүрсний эрэлт, үнэ мэдэгдэхүйц буурах эрсдэл ажиглагдаж байна.
Иймд дэлхийн олон улс ойрын таван жилийн хугацаанд нүүрсний ордуудаа эдийн засгийн эргэлтэд үе шаттай, шуурхай оруулах, экспортын боломжоо бүрэн ашиглах замаар эдийн засгийн өгөөж, орлого, ашгийг бууруулахгүй хадгалах бодлого баримталж байна.
Бортээгийн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахдаа дараах зарчмыг баримтална. Үүнд:
-Хөрөнгө оруулагчдаас ил тод, нээлттэй (Expression of Interest) хэлбэрээр санал авах
-Нүүрсний үнийг зах зээлийн зарчмаар тогтоох
-Төслийн үр өгөөжийн дийлэнх нь Монгол Улсад ногдох
-Нэмүү өртөг шингэсэн бүтээн байгуулалт, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг дэмжих
-Эдийн засгийн эргэлтэд оруулахтай холбоотой бүх процесс, шат дамжлага, арга хэмжээг нээлттэй, ил тод зохион байгуулах
Бортээгийн төсөл бодит орлого бий болгож эхэлснээр:
-Байгалийн баялгаас ард иргэдийн хүртэх үр өгөөж нэмэгдэж,
-Үндэсний баялгийн сан арвижин,
-Нийгэм, эдийн засаг, ард иргэд, баялаг бүтээгчдэд тулгамдсан тодорхой асуудлуудыг шийдвэрлэхэд -шаардлагатай санхүүгийн нөөц, бодлогын орон зай нэмэгдэнэ гэж үзэж байна.
Эдийн засаг
Өмнөговь аймгийн бүх сурагчид “Үдийн хоол” хөтөлбөрт хамрагдахаар боллоо
Өмнөговь аймгийн Засаг даргын 2026 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрийн А/01 тоот “Сургууль, цэцэрлэг, дотуур байрны хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээг зохион байгуулах тухай” захирамжаар аймгийн бүх ерөнхий боловсролын сургууль, политехникийн коллежийн сурагчид **бүрэн хоолны үйлчилгээнд хамрагдах боломжтой боллоо.
Энэхүү арга хэмжээ нь хүүхдийн хоол, шим тэжээлийг сайжруулж, сурлагын амжилтыг нэмэгдүүлэх, халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, өсөлт, хөгжилтөд эерэг нөлөө үзүүлэх ач холбогдолтой юм.
Эх сурвалж: Өмнөговь аймгийн Боловсролын газар
-
Нийгэм8 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм6 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм8 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм6 months agoАНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм6 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм8 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт6 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм8 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ
