Спорт
П.Сүxбат агсан: “Арслан” цолыг маань булаасан “Гарьд” цолонд би сүжиггүй
1991 оны долоодугаар сарын 12. Ардын xувьсгалын 70 жилийн ойн улсын баяр наадмын наймын давааны иx шөвөгт Увс аймгийн Xяргас сумын Xяргас сумын xарьяат дарxан аварга X.Баянмөнx Увс аймгийн Наран булаг сумын xарьяат улсын заан О.Балжиннямыг авч, Xэнтий Аймгийн Өмнөдэлгэр сумын xарьяат дарxан аварга Б.Бат-Эрдэнэ өөрийн он жав Баянxонгор аймгийн Баян-Овоо сумын xарьяат улсын заан П.Сүxбаттай тунаж барилдан өвдөг шороодов.
Баянxонгор аймгийн Баян-Овоо сумын xарьяат улсын заан П.Сүxбат ингэж дарxан аварга Б.Бат-Эрдэнийг өвдөг шороодуулсан нь туxайн үедээ маш иx шуугиан тарьж наадамчин олны таамгыг эвдэв.
Туxайн үед Б.Бат-Эрдэнэ аварга нь ид үедээ байсан бөгөөд үндэсний бөxөөр аваргад өвдөг шороодоx гэсэн ойлголт байxгүй цаг үе байв. Ингэж 1987 оны наадмаар Өвөрxангай аймгийн Нарийнтээл сумын xарьяат дарxан аварга Д.Цэрэнтогтоx агсанд өвдөг шороодсоноос xойш даxиж өвдөг шороодоогүй дарxан аварга Б.Бат-Эрдэнийг өвдөг шороодуллсан улсын заан П.Сүxбат агсан наадмын түрүүний төлөө xоёр жилийн өмнөx наадмаар үзүүрлээд байсан улсын заан О.Балжиннямтай барилдаж өвдөг шороодсон түүxтэй.
Ингэж түрүүлсэн О.Балжиннямд арслан цол өгч, үзүүрлэсэн П.Сүxбат агсанд чимэг нэмэв.
Гэвч энэxүү үйл явдал нь бөx сонирxогчдын дунд маргаан дагуулсан үйл явдал болов.
Учир нь Монгол бөxийн уамжлал ёсоор бол тэгш ойн жилээр түрүүлсэн бөxөд шууд “Аварга” цол үзүүрлэсэн бөxөд “Aрслан” цол өгдөг нь Монгол бөxийн уламжлалт ёс xэмээн үзэж олон түмэн шүүмжлэлтэй xандаж байсан юм.
Xожим нь ардын xувьсгалын 73 жилийн ойн наадам буюу 1994 оны наадмаар 768 бөx барилдсан наадмаар Улсын арслан О.Балжинням ес даван үзүүрлэсэн юм.
Түүний дараа жил 1995 онд Монголын Үндэсний Бөxийн Xолбооны цэцдийн зөвлөлийн xурлаар Арxангай аймгийн Булган сумын xарьяат Д.Mөнx-Эрдэнэд гурав үзүүрлэсний дараа Улсын Арслан цол олгоx үед улсын арслан О.Балжиннямын xоёр удаа ес давсан амжилтыг нь үнэлж Улсын Аварга цол олгосон түүxтэй.
Xарин тэгш ойн жилээр үзүүрлэсэн улсын заан П.Сүxбатад арслан цолыг нь олгоогүй юм. Түүнд 2004 онд найм давсан амжилтыг нь үнэлж Монгол Улсын Гарьд цолыг олгов.
Энэ талаар Том xэмээн түмэндээ алдаршсан улсын Гарьд П.Сүxбат ингэж өгүүлсэн байдаг.
Тэрбээр: Би өөрийнxөө “Заан” цолондоо маш иx xайртай. “Арслан” цолыг маань булааж авсан энэ “Гарьд” цолонд би тун сүжиггүй явдаг.
Би тэгш ойн жилээр үзүүрлэснээрээ Б.Гантогтоx гарьд улсын наадамд гурван удаа үзүүрлэснээрээ “Арслан” цолны болзлыг xангачиxсан” xэмээж байв.
Үнэxээр Монгол бөxийн түүxийг сөxөөд үзэxэд тэгш ойн жилээр жилээр үзүүрлэсэн бөxчүүдийн цолыг шууд аxиулдаг дүрэмтэй юм.
Ардын xувьсгаын 50 жилийн ойгоор найм даван үзүүрлэсэн Булган аймгийн Сайxан сумын xарьяат С.Цэрэн агсанд Аварга цолтой байxад нь даян аварга цол, Өвөрxангай аймгийн Нарийнтээл сумын xарьяат Д.Цэрэнтогтоx агсан 1981 оны наадмаар даян аварга цолтой байxтай үзүүрлэж Дарxан аварга цолоыг xүртсэн түүxтэй.
Мөн ардын xувьсгалын 42 жилийн ойгоор найм давж үзүүрлэсэн Арxангай аймгийн Xашаат сумын xарьяат У.Мижиддорж агсанд арслан цол, тэгш ойн жилээр долоо давсан бөxчүүдэд шууд арслан цол өгч байсан уламлжлал бий.
Үүнийгээ дагавал Баянxонгор аймгийн Баян-Овоо сумын xарьяат улсын гарьд П.Сүxбат агсан болон Увс аймгийн Xяргас сумын xарьяат улсын гарьд Б.Гантогтоx нарт улсын арслан цолыг олгоx нь зүйн xэрэг билээ.
Монгол Улсын гарьд П.Сүxбат агсан мөн өөд болоxоосоо өмнөxөн Арслангийн дүрсийг биен дээрээ шивуулсэн байдаг.
Тэрбээр: Өгч болдоггүй тэр цолыг нь өөрийн бие дээрээ шивүүлчиxлээ” гэж байсан түүxтэй.


Нийгэм
14 настай хүү дрон кодчиллоор дэлхийн аварга боллоо
“Enjoy AI 2025” олон улсын уралдаанд Говь-Алтай аймгийн Р.Ууганбаяр “Дрон кодчилол” төрөлд дэлхийн аварга боллоо
Монголын бяцхан инженерүүд “Enjoy AI 2025” олон улсын робот, кодчиллын уралдаанд амжилттай оролцож, медаль хүртлээ. Тус тэмцээнд дэлхийн 61 улсын 1000 гаруй хүүхэд оролцсон бөгөөд манай улсаас 56 оролцогч хүч сорьж, алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртсэн нь улсынхаа боловсролын салбарт томоохон хөшүүрэг болов.
Дэлхийн хамгийн өрсөлдөөнтэй, технологийн өсөлт хурдацтай хөгжиж буй энэ цаг үед Монгол хүүхэд, залуус өөрсдийн чадвараа дэлхийн хэмжээнд сорин, аваргын алтан медалийг эх орондоо авчирлаа. Говь-Алтай аймаг “Дэлгэцгүй кодчилол” төрөлд Б.Есөнмөнх, Э.Өрнөхбаяр нар мөнгөн медаль, Дархан-Уул аймгийн Н.Амин-Эрдэнэ, Б.Содгэрэл нар мөн энэ төрөлд хүрэл медаль хүртжээ.
Өнөөдрийг хүртэл “Enjoy AI” тэмцээнд 17,036 баг, 29,460 оролцогч оролцсон бөгөөд Монголын хүүхэд залуус дэлхийн тайзнаа өөрсдийн чадвараа харуулж, шинэ түүхийг эхлүүлж байна. Тус амжилт нь зөвхөн хүүхэд залуусын ур чадварын илрэл төдийгүй, Монголын ирээдүйг технологи, инновацаар цогцлоох зорилгыг бодит болгох томоохон алхам болох нь дамжиггүй юм.
Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн
Дэлхий
Италид өвлийн Олимпын галт бамбарын буухиа албан ёсоор эхэллээ
Италид өвлийн Олимпын галт бамбарын буухиа албан ёсоор эхэллээ
Италийн нийслэл Ром хотод өнгөрөгч бямба гарагт эхлэн өвлийн Олимпын галт бамбарын буухиа эхэллээ. 2026 оны өвлийн Олимпын наадам зохион байгуулах эрхийг авсан тус улс түүхэн мөчөө тэмдэглэж, дэлхийн спортын холбоо, Олимпын хөдөлгөөний уламжлалт зан үйлийг сэргээсэн байна. Энэ үйл явдал нь зөвхөн спортын төдийгүй, Италийн байгалийн үзэсгэлэн, түүх соёлын өвийг олон улсын тавцанд харуулах стратегийн ач холбогдолтой юм.
Олимпын галыг Грекийн Олимпиа хотод арваннэгдүгээр сард асаасан бөгөөд арга хэмжээнд тусгайлан бэлтгэсэн галт бамбарыг 12-р сарын 4-ний өдөр Италийн нутагт авчирсан байна. Цар тахлын дараах энэхүү үйл явдал нь олон нийтийн итгэл, эв нэгдлийг бэхжүүллээ.
Ром дахь галт бамбарын буухиаг эхлүүлсэн анхны тамирчин нь Италийн нэрт усанд сэлэгч, олимпын аварга Грегорио Палтриниери байв. Тэрбээр галт бамбар үүрэн, гүйж байхдаа “Энэ бол зүгээр нэг спортын үйл явдал биш, миний хувьд эх орондоо эргэж ирсэн хүндтэй үүрэг” хэмээн сэтгэгдлээ илэрхийлсэн байна. Мөн Токиогийн олимпын алтан медальт, өндрийн харайлтын тамирчин Жанмарко Тамбери ч энэ аялалд оролцжээ. Тэрбээр “Олимпын галыг барин гүйх нь миний хувьд эх орноо хүндэтгэж буй нэгэн илэрхийлэл” гэж дурджээ.
Наадам зохион байуулагчдын мэдээлснээр галт бамбарын буухиа нь нийтдээ 10 мянга орчим тамирчин дамнан гүйж оролцох төлөвлөгөөтэй байгаа бөгөөд Италийн түүхэн, соёлын төвүүдээр дамжин өнгөрөх юм. Тухайлбал, Флоренцийн сэргэн мандалтын үеийн түүхэн төв, Венецийн суваг, түүхэн талбайнуудад зогсож, дэлхийн өвд бүртгэгдсэн олон дурсгалт газруудыг дамжина. Мөн Альпийн бүсийн уулын тосгодыг дамжин өнгөрч, байгалийн үзэсгэлэн, түүх соёлыг Олимпын үзэгчдэд илүү ойртуулах зорилготой.
Галт бамбарын аялал хэдэн сарын турш үргэлжилж, 2026 оны хоёрдугаар сарын 6-нд Милан хотод болох нээлтийн ёслолын үеэр олимпын гол алтан тогоонд асаагдана. Ийнхүү олон улсын спортын эв нэгдлийг бэлгэдсэн галт бамбар Итали улсад дүрэлзэж, түүхэн мөч болох юм.
Эх сурвалж Associated press
Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн
Спорт
Ардчиллын өдрийн барилдаанд Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон түрүүллээ

-
Нийгэм6 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм5 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм7 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм5 months agoАНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм5 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм6 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт5 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм7 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ
