Эрүүл мэндийн даатгуулагчид одоо хэрхэн өөрсдийн орлогоо нэмэгдүүлэх боломжтой талаар төр засгийн шинэчлэгдсэн бодлого болон салбарын хүлээгдэж буй өөрчлөлтүүдийг шинжилжээ. Тодруулбал, ирэх жилүүдэд даатгуулагчдын орлого жил бүрийн дундаж хэмжээнд ойролцоогоор 50 хувиар өсөх төлөвтэй байгааг салбарын мэргэжилтнүүд онцолж байна. Энэ шинэчлэл нь зөвхөн даатгуулагчдын эдийн засгийн байдалд эерэгээр нөлөөлөхөөс гадна, эрүүл мэндийн салбарын хөгжлийг шинэ түвшинд хүргэх зорилготой юм.

Үндсэн мэдээлэл: Орлого нэмэгдүүлэх боломж ба бодлогын үндэс

Эрүүл мэндийн даатгуулагчдын орлого нэмэгдүүлэх зорилт нь зөвхөн нэг талын зорилт биш, харин улс орны эдийн засгийн хөгжлийн нэг чухал хэсэг гэж олон улсын жишээн дээр батлагдсан. Тодруулбал, Монгол Улсад эрүүл мэндийн даатгуулагчдын орлого 2023 оны эцсээр дунджаар 2.5 сая төгрөг байсан бол, ирэх жилүүдэд энэ дүнг ойролцоогоор 3.75 сая төгрөгт хүргэх зорилт тавигдаж байна. Үүнийг хангахын тулд хэд хэдэн шинэ бодлого, арга хэмжээг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа юм.

Тухайлбал, даатгуулагчийн орлогыг нэмэгдүүлэх үндсэн чиглэл нь дараах байхаар тусгагджээ:

• Даатгуулагчдын орлогын тодорхой хувийг нэмэгдүүлэх
• Эрүүл мэндийн үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг сайжруулснаар илүү олон хүн илүү өндөр орлогоо баталгаажуулах
• Төрийн болон хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлж, шинэ бизнесийн загваруудыг нэвтрүүлэх

Энэ нь зөвхөн даатгуулагчдын орлого нэмэгдэж буй төдийгүй, эрүүл мэндийн салбарын нийт эдийн засгийн чадавхид ч эерэг нөлөө үзүүлэхэд чиглэж байна. Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар, эдгээр арга хэмжээ нь салбарын эдийн засгийн бүтээмжийг нэмэгдүүлж, цаашид эрүүл мэндийн салбарын хөгжлийг тогтвортой байлгахад чухал ач холбогдолтой юм.

Улс орны бодлого, олон улсын туршлага

Дэлхий нийтэд эрүүл мэндийн даатгалын системийг боловсронгуй болгох, даатгуулагчдын орлогыг нэмэгдүүлэх чиглэлд олон улсын жишээ олон байна. Жишээ нь, Европын орнууд орлого нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн бодлогын хүрээнд, даатгуулагчдын орлогын тэгш байдал, татварын шинэчлэл зэрэг арга хэмжээг авч хэрэгжүүлдэг. Мөн Азийн зарим улс оронд эрүүл мэндийн даатгалын системийг боловсронгуй болгох зорилгоор, хувь хүмүүсийн орлогын нэмэгдэлд уян хатан урамшуулал, татварын буулгалт зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлж байна.

Манай улсын хувьд, эдгээр олон улсын туршлагыг харгалзан үзвэл, орлогыг нэмэгдүүлэх бодлого нь зөвхөн даатгуулагчдын амьдралын чанарыг сайжруулах төдийгүй, эрүүл мэндийн салбарын хөгжлийг дэмжих суурь болно гэдгийг шинжээчид онцолж байна.

Цаашдын чиг хандлага, сорилт

Гэсэн хэдий ч, шинэ бодлогын хэрэгжүүлэлтийн явцад зарим сорилтууд тулгарч болзошгүй. Тухайлбал, даатгуулагчдын орлого нэмэгдсэнээр, эрүүл мэндийн зардал өсч, улсын төсвийн ачаалал нэмэгдэх магадлалтай. Мөн, эдийн засгийн нөхцөл байдал муудах нь хувийн хөрөнгө оруулалт, даатгалын шимтгэлийн төлөлтөд нөлөөлж болзошгүй.

Иймээс, бодлогын зохицуулалт, хяналт, үр дүнг тогтмол хянах шаардлагатай бөгөөд иргэдийн орлогыг нэмэгдүүлэхийн тулд эдийн засгийн өрсөлдөх чадварыг сайжруулах, ажлын байрыг нэмэгдүүлэх зэрэг цогц арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх нь чухал байна. Түүнчлэн, технологийн дэвшил, цахим эрүүл мэндийн үйлчилгээг өргөжүүлэх замаар, даатгуулагчдын хялбар, хүртээмжтэй үйлчилгээ авах нөхцөлийг бүрдүүлэх хэрэгтэй.

Дүгнэлт

Эрүүл мэндийн даатгуулагчдын орлогыг жилийн дотор хагас их наяд төгрөгөөр нэмэгдүүлэх зорилт нь зөвхөн эдийн засгийн өсөлтийг нэмэгдүүлэх биш, иргэдийн амьдралыг сайжруулах, эрүүл мэндийн салбарын тогтвортой хөгжлийг хангах олон улсын чиг хандлагатай нийцсэн шинэ боломж юм. Тус бодлого нь зөв хэрэгжвэл, иргэдийн амьдралын чанар дээшилж, эрүүл мэндийн салбарын хөгжил шинэ шатанд гарна гэдэгт итгэлтэй байна. Гэсэн хэдий ч, түүнийг дагалдах сорилт, эрсдлийг тооцон, ухаалаг зохицуулалт хийх нь амин чухал болохыг мэргэжилтнүүд онцолж байна.