Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ

НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын 23 дугаар хуралдаан албан ёсоор эхэлж, олон улсын байгаль орчны стратеги, хамтын ажиллагааг өргөтгөх зорилгоор манай улс оролцлоо. Хуралдаанд дэлхийн улс орнууд цөлжилт, газрын доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хамтран ажиллах шинэ арга замуудыг хэлэлцэж байна.

Хэвлэлийн бага хуралд Конвенцын Гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга хатагтай Ясмин Фуад, Бүгд Найрамдах Панама Улсын Байгаль орчны сайд Хуан Карлос Наварро, Талуудын 16 дугаар бага хурлын даргалагч улсыг төлөөлөн Саудын Арабын Хаант Улсын Байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, усны дэд сайд Осама Факиха мөн Монгол Улсыг төлөөлөн Үндэсний хорооны дэргэдэх Ажлын албаны дарга Д.Батмөнх нар оролцож мэдээлэл өглөө.

Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийн эсрэг олон улсын хүчин чармайлт сүүлийн жилүүдэд эрчимжиж буй. Үндэсний болон олон улсын түвшинд хийж буй арга хэмжээнүүдийн нэг нь НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын хуралдаан бөгөөд энэ удаагийн 23 дугаар хуралдаан эхэлж, дэлхийн байгаль хамгаалах бодлогыг шинэ шатанд гаргах зорилготой.

Хуралдаанд оролцогчид байгаль орчны тогтвортой байдлыг хангах чиглэлд шинэ хөтөлбөр, механизмуудыг танилцуулж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд түлхэц өгч байна. Тухайлбал, экосистемийн сэргээн засварлалт, тогтвортой газар ашиглалт, уур амьсгалын эрсдэлийг бууруулах санхүүгийн шинэ механизмуудыг хэлэлцэхийн зэрэгцээ, усны хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, уур амьсгалын тэсвэртэй байдалд чиглэсэн бодлого, хувийн хэвшлийн оролцоог өргөжүүлэх чиглэлд анхаарч байна.

Энэ хуралдаан нь зөвхөн байгаль орчны асуудлыг шийдэх төдийгүй, улс орнуудын эдийн засгийн хөгжил, хүний амьдралд эерэг нөлөөлөл үзүүлэх чухал ач холбогдолтой. Түүнчлэн, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийг зөвхөн олон улсын хамтын хүчээр шийдвэрлэх нь зөвхөн байгаль хамгааллын асуудал бус, эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, ирээдүй хойчийн баталгааг хангах үндсэн нөхцөл болж байна.

  Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn

 Европын холбоо 2027 он гэхэд Оросын импортыг бүрэн зогсооно

Европын холбооны улс орнууд ирэх зургаан жилд Оросын байгалийн хийгээ бүрэн орлох зорилго тавьж, энэ чиглэлээр стратегийн шинэ хөтөлбөр боловсруулж байна. Тодруулбал, 2027 оны эцэс гэхэд Оросоос импортлодог байгалийн хий, шингэрүүлсэн (LNG) хийг бүрэн зогсоохоор төлөвлөж буйгаа Европын комисс албан ёсоор мэдэгдлээ. Энэ шийдвэр нь Украин дайн, энэ хэрээр Оросыг санхүүжүүлэх эрсдлийг бууруулах, эдийн засгийн хоригийг цаашид чангатгах зорилготой.

Энэхүү шинэчлэл нь Европын эрчим хүчний салбарт шинэ хандлага, бодлогын өөрчлөлтүүдийг үүсгэж байна. Мөн богино хугацааны гэрээнүүдийг цуцлах хугацааг 2024 оны зургадугаар сараас эхлэн сунгахгүй бөгөөд эдгээр гэрээнүүд 2026 оны зургадугаар сарын 17-ноос хойш хүчин төгөлдөр байхаа болих юм.

Одоогийн байдлаар, Европын холбооны нийт байгалийн хий, шингэрүүлсэн хий импортын 12 хувийг Оросоос авдаг бөгөөд энэ нь 2022 оны эхний улирлын түвшнээс 45 хувиар буурсан үзүүлэлт юм. Гэсэн хэдий ч, Франц, Бельги, Унгар зэрэг орнууд одоо ч тус улсаас хийгээр хангагддаг. Мөн шинэ хөтөлбөрийн хүрээнд, эдгээр улсууд ирэх оны гуравдугаар сарын 1-ний дотор газ, нефтийн эх үүсвэрээ төрөлжүүлэх төлөвлөгөөг боловсруулна гэдгийг Европын комисс мэдээллээ.

Энэхүү стратеги нь зөвхөн эдийн засгийн бус, харин улс төр, нийгмийн хувьд ч гүнзгий нөлөө үзүүлэх магадлалтай. Байгалийн хийн хамаарал буурах нь эрчим хүчний шинэ эх үүсвэрүүдийг түлхүү нэвтрүүлэх, цэвэр эрчим хүчний технологийг хөгжүүлэхэд түлхэц болох боловч, одоогийн байдлаар эдийн засгийн тогтвортой байдал, ханган нийлүүлэлтийн баталгаа, шинэ эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийн хүртээмж зэргийг харгалзан үзэх шаардлагатай болоод байна.

Энэ шинэчлэл нь зөвхөн Европын эрчим хүчний салбарт төдийгүй, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд ч нөлөөлөх эрсдэл, боломжийг үүсгэж байна.  Тодруулбал, Оросын байгалийн хийд хамаарах эдийн засаг, улс төрийн бодлого өөрчлөгдөх нь дэлхийн эрчим хүчний үнэ ханшид шууд нөлөөлж, эдийн засгийн тэнцвэр алдагдаж болзошгүй. Нөгөөтэйгүүр, шинэ эх үүсвэрүүдэд хөрөнгө оруулалт хийж, ногоон эрчим хүчний салбарыг дэмжих нь цаашид тогтвортой хөгжлийн нэг чухал суурь болох юм.

Эх сурвалж CNN, Newsgpt by guren.mn

Байгаль орчны аюулгүй байдал болон олон улсын хамтын ажиллагааг хослуулсан зэрлэг амьтан, ургамлын хамгаалалтад шинэ эрин үе эхэлж байна

Самарканд хотод зохион байгуулагдаж буй Олон улсын зэрлэг амьтан, ургамлын худалдааг зохицуулах конвенцийн (CITES) 20 дугаар хурал нь дэлхийн байгаль орчны хамгаалал, хууль эрхзүйн орчинг шинэ шатанд гаргах зорилгоор илүү өргөн хүрээтэй хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна. Тус хурлаар 184 орон нэгдэн орж, дэлхийн байгаль хамгааллын салбарт шинэ стратеги, арга хэрэгсэл боловсруулахад чиглэж байна.

1973 онд батлагдсан CITES конвенц нь зэрлэг амьтан, ургамлын олон улсын худалдааг хянах зорилгоор үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд одоогийн байдлаар дэлхийн байгаль хамгааллын салбарын гол түшиц болохоо харуулж байна. Энэ удаагийн хурал нь 50 жилийн ойтой давхцаж буйгаараа онцлог бөгөөд дэлхийн 180 гаруй улс орон оролцож, хууль бус худалдааг зогсоох, ховордсон зүйлийг хамгаалах чиглэлээр шинэ алхмыг хийнэ.

Хурлын үеэр хууль зүйн шинэчлэл, стратегийн зорилтуудыг тодорхойлж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, далайн ашиглалт, экосистемийн хамгаалалтыг онцлон хэлэлцэж байна. Тухайлбал, CITES-ийн хавсралтуудыг шинэчлэх, биологийн олон янз байдлын хамгаалал, хууль сахиулах хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх, цахим бүртгэлийн системийг боловсронгуй болгох зэрэг чиглэлд идэвхтэй санал солилцож байна.

Монгол Улс энэ удаагийн хурлаар зэрлэг амьтан, ургамлын хамгаалалтад өөрийн оролцоогоо нэмэгдүүлэх зорилготой. Тус улсын төлөөлөгчид, тухайлбал Байгаль орчин, уур амьсгалын яам, CITES-ийн холбогдох албаныхан Монголын хууль эрх зүйн шинэчлэл, цахим бүртгэлийн системийн талаар санал солилцож, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд анхаарч байна.

Мөн Тус улсын төлөөлөгчид ОХУ, АНУ, Европын холбоо зэрэг хүчирхэг орнуудын байгаль хамгааллын байгууллагуудын төлөөлөгчидтэй уулзалт хийж, татар бөхөн, монгол бөхөн зэрэг ховор амьтны судалгаа, менежмент, цахим бүртгэлийн системийг хөгжүүлэхэд хамтран ажиллах санал боловсрууллаа. Энэ нь Монгол Улсын зэрлэг амьтдыг хамгаалах, хууль бус худалдааг бууруулахад чухал дэмжлэг болно гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.

Энэ хурлаар хэлэлцсэн асуудлууд нь зэрлэг амьтан, ургамлын хамгаалалтад шинэ боломжуудыг нээж, олон улсын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд чиглэнэ. Тухайлбал, хууль бус худалдааг илрүүлэх цахим системийг хөгжүүлэх, хамгаалалтын хөтөлбөрүүдийг уялдуулах, хууль эрх зүйн шинэчлэл хийгдэх нь Монголын байгаль орчин, эдийн засаг, улс орны нэр хүндийг өсгөх үндэс болно.

Самарканд дахь энэ дээд хэмжээний хурал нь зэрлэг амьтан, ургамлын олон улсын худалдааг зохицуулах чиглэлээр шинэ эринд хөтөлж байна. Монгол Улс, олон улсын хамтын ажиллагаа, технологийн дэвшилтэт арга хэрэгсэл ашиглан хууль бус худалдааг бууруулж, ховордсон зүйлийг хамгаалах шинэ стратеги боловсруулж байна. Ирээдүйн зорилго нь дэлхийн байгаль орчин, амьтанд тулгарсан аюулыг бууруулж, тогтвортой хөгжлийн зорилгод хүрэхэд оршиж байна.

Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn