Ai newsgpt
Төсвийн таналт алтны хууль бус урсгалыг зогсоох боломжгүйд хүрлээ
Төсвийн хяналт, ил тод байдалд хийсэн шинэ дүн шинжилгээний дүгнэлтүүд нь Монгол Улсад алтны хууль бус урсгалыг бүрмөсөн зогсоох боломжгүй болсныг харуулж байна. Үндэсний төсвийн орлого, зарлага, түүний хяналт, тогтолцооны сул талуудыг судлахад, алтны хууль бус урсгалын эсрэг авах төрийн арга хэмжээ нь одоогоор үр дүнд хүрэх боломжгүй байгааг шинжээчид онцолж байна.
Монгол Улсад алтны хууль бус урсгал хэдийнэ өргөжиж, ил тод байдлыг алдагдуулж байна
Төсвийн орлого бүрдүүлэлтэд алтны хууль бус урсгалын эзлэх хувь жилээс жилд нэмэгдсээр байгаа бөгөөд энэ нь улсын төсвийн орлогыг хумьж, эдийн засгийн ил тод байдлыг эрс дордуулсаар байна. Одоогийн байдлаар, хууль бусаар олборлосон алтны хэмжээ хэдэн зуун тонн хүрсэн байгааг байгаль орчны болон хууль сахиулах байгууллагын судалгаа илэрхийлж байна. Үүний зэрэгцээ, алтны урсгалыг илрүүлэх, хянах зөвхөн хууль эрх зүйн орчин, технологийн шийдлээр хязгаарлагдаж, практик дээр үр дүнгүй байгааг шинжээчид онцолж байна.
Төсвийн таналт, хяналтын тогтолцоо сул байгаагаас алтны хууль бус урсгал зогсохгүй байна
Төсвийн байгууллагын хяналт, ил тод байдлын механизм суларсан нь хууль бус алтны урсгалыг таслан зогсоохгүй байгаагийн үндсэн шалтгаан болж байна. Тухайлбал, алтны гарал үүслийг баталгаажуулах, татвар төлөлтийг хянах, мөнгө угаахтай тэмцэх чиглэлд хийж буй арга хэмжээнүүд хоёрдмол утгатай эсвэл хангалтгүй хүчин чармайлтаар хязгаарлагддаг. Үүнээс гадна, алтны хууль бус урсгалын сүлжээ нь олон улсын чиглэлд өргөжиж, хилийн чанадад хил хязгааргүйгээр, орон нутгийн оролцоогүйгээр үргэлжилсээр байна.
Олон улсын туршлагаас харахад, ил тод байдал, олон улсын хамтын ажиллагаа чамладаггүй
Дэлхийн зарим улс орнуудад өргөн хүрээтэй мэдээллийн технологи, хязгаарлалт, ил тод байдлын хөтөлбөрийг ашиглан хууль бус алтны урсгалыг бууруулсан туршлага бий. Гэвч Монголд эдгээр арга хэмжээнүүд одоогоор бүрэн хэрэгжиж чадахгүй, ялангуяа, хууль бусаар олборлосон алтны гарал үүслийг баталгаажуулах систем бүрдээгүй, олон улсын хамтын ажиллагаа сул байна. Үүний улмаас, хууль бус урсгалын эсрэг тэмцэл үр дүнгүй, нөхцөл байдал улам хүндрэх хандлагатай байна.
Үр дагавар, ирээдүйн боломж, сорилт
Төсвийн орлого бүрдүүлэлтэд үүссэн эдийн засгийн алдагдал нь дунд хугацаанд төсвийн санхүүгийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлөх нь дамжиггүй. Мөн, алтны хууль бус урсгал нь олон улсын хөрөнгө оруулалт, эдийн засгийн чавхдаст нөлөөлж, хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг сулруулж байна. Түүнчлэн, хууль бусаар олборлосон алтны орлого нь хууль бус эдийн засгийн бүлэглэлүүдийн үйл ажиллагааг санхүүжүүлж, нийгмийн аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжлийг эрсдэлд оруулах эрсдэлтэй.
Түүнчлэн, энэ нөхцөл байдал нь Монгол Улсад хариу арга хэмжээ авахад шинэ бодлого, технологийн шийдэл, олон улсын хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх шаардлагыг үүсгэж байна. Хэдийгээр, засгийн газар хууль бус алтны урсгалыг бүрэн зогсоох зорилгоор хэд хэдэн хөтөлбөр боловсруулж буй ч, практикт үр дүнд хүрэхэд бэрхшээл тулгарсаар байна.
Дүгнэлт
Төсвийн таналт алтны хууль бус урсгалыг зогсоох боломжгүйд хүрсэн нь Монголын эдийн засаг, нийгэмд учруулах сөрөг нөлөөлөл өндөр байна. Үндэсний эрх зүйн орчин, технологийн дэвшил, олон улсын хамтын ажиллагааг цогцоор нь хөгжүүлэхгүйгээр, хууль бус алтны урсгалыг бүрмөсөн таслан зогсоох боломжгүй гэсэн хардлага нэмэгдсээр байна. Иймд, ирээдүйн стратеги төлөвлөлт нь ил тод байдал, хариуцлага, олон улсын хамтын ажиллагааг үндсэн чиглэл болгох шаардлага өндөр байна. Төсөв, эдийн засгийн тогтвортой байдал, иргэдийн аюулгүй байдал, хөгжлийн төлөвлөгөөний хэрэгжилтэд энэ асуудал нөлөөлөх нь тодорхой бөгөөд, цаашид энэ чиглэлд нэгдмэл хүчин чармайлт, шинэ хандлагын хэрэгжилт зайлшгүй шаардлагатай боллоо.
Ai newsgpt
Ус, рашаан ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлж, хууль зөрчигчдийг торгож эхэллээ
Ус, рашаан ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлж, хууль зөрчигчдийг торгож эхэллээ
Уул уурхай, аялал жуулчлал, хүн амын өсөлт зэрэг салбаруудын хөгжлөөс үүдэлтэй усны нөөцийн хомсдол, хууль зөрчлийн асуудал улам хүндрэх хандлагатай байгааг мэргэжилтнүүд онцолж байна. Монгол Улсад ус, рашаан ашиглалтын зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа, хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчсөн тохиолдлууд нэмэгдэж, үүнийг засч залруулах зорилгоор улсын хэмжээнд хяналт, шалгалт хийжээ.
Өнгөрсөн сард зохион байгуулагдсан улсын хяналт шалгалтад нийт 514 иргэн, аж ахуйн нэгж оролцож, үүнээс хууль зөрчсөн 243 зөрчил илрүүлсэн байна. Үүний үр дүнд, байгаль орчны үнэлгээгүй, төлөвлөгөөндөө сөрөг нөлөөллийг бууруулах арга хэмжээ аваагүй, зөвшөөрөлгүйгээр ус ашигласан зэрэг зөрчлийн улмаас нийтдээ 386 заалт бүхий албан шаардлага иргэн, байгууллагад хүргүүлжээ. Мөн хууль бус үйл ажиллагаагаас үүдэн, торгуулийн арга хэмжээ авч, нийт 331 мянган төгрөгийн торгууль оногдуулсан байна.
Тодруулбал, усны зөвшөөрөлгүй ашигласан, нөхөн төлбөр төлөөгүй, хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчсөн иргэн, аж ахуйн нэгжүүдэд 1.6 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр торгуулийн шийтгэл оноосон бол, хууль зөрчсөн үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр ажиллаж байна. Энэ нь зөвхөн хууль сахиулах, хяналт шалгалтын хүрээнд хийгдсэн ажил бөгөөд цаашид байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулахад чиглэсэн илүү нарийвчилсан арга хэмжээнүүд хэрэгжих шаардлагатайг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Энэ үзэгдэл нь зөвхөн хууль тогтоомжийн хэрэгжилт төдийгүй, байгаль орчинд нөлөөлөх эрсдэлийг бууруулах, усны нөөцийн тогтвортой байдлыг хангах стратегийн чухал хэсэг болохыг олон улсын туршлага харуулж байна. Жишээ нь, дэлхийн зарим орнууд ус ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлэхийн тулд технологийн дэвшлийг нэвтрүүлж, цахим системээр бүртгэл хөтлөх, хяналт шалгалтыг илүү байнгын, нэгдсэн байдлаар зохион байгуулдаг жишээтэй.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Ai newsgpt
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтын захиргаадын зөвлөлдөх уулзалт эхэллээ
Тусгай хамгаалалттай газруудын менежментийг сайжруулах зорилгоор олон улсын хамтын ажиллагаа өргөжиж байна
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн (ТХГН) менежментийг боловсронгуй болгох зорилгоор зохион байгуулагдаж буй улсын хэмжээний зөвлөлдөх уулзалт энэ сарын 3-нд эхэллээ. Энэ дөрвөн өдрийн арга хэмжээ нь ТХГН-ийг хамгаалах, санхүүжүүлэх, орлогын шинэ стратеги боловсронгуй болгох чиглэлд томоохон шинэчлэл хийхэд чиглэж байна.
Зөвлөлдөх уулзалтад оролцогчид нь улсын болон орон нутгийн хамгаалалтын захиргааны мэргэжилтнүүд бөгөөд өнөөдөр тусгай хамгаалалттай газруудын санхүүгийн менежмент, төлөвлөлтийн чадварыг дээшлүүлэх сургалтад хамрагдаж байна. Мөн үдээс өмнө нээлтийн арга хэмжээнд оролцогчдыг Монголын Байгалийн Өв Сангийн гишүүн байгууллагын төлөөлөл, хөрөнгө оруулагч байгууллагын төлөөлөл, олон улсын байгууллагын төлөөлөл угтан авч, хамтын ажиллагааны ач холбогдлыг онцлов.
Германы сэргээн босголт зээлийн банкны (KfW) бүсийн захирал Кристиан Рихтер “Дэлхийд ховордсон, устаж буй ан амьтнаа хамгаалах нь дэлхийн тогтвортой хөгжлийн чухал хэсэг бөгөөд бид энэ салбарт хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлсээр байх болно” гэсэн бөгөөд түүнчлэн Германы Засгийн газар болон KfW банкны зүгээс Монголын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтыг сайжруулахад чиглэсэн хамтын ажиллагаа өргөжиж, дахин хөрөнгө оруулалт хийгдэж буйг ч онцгойлон хэллээ.
Тус арга хэмжээнд оролцогчид нь ТХГН-ийг тогтвортой менежментийг хангахад шаардлагатай санхүүгийн стратеги, бизнес төлөвлөлт, орлого нэмэгдүүлэх боломжийг хэлэлцэж байна. Тухайлбал, ТХГН-үүдийн төсөв, санхүүжилтийн өнөөгийн байдал, орон нутгийн орлого олох стратеги, туршлагаас гадна орлогын шинэ эх үүсвэрийг бий болгох чиглэлд санал бодлоо солилцлоо.
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтыг сайжруулахад олон улсын хөрөнгө оруулалт, хамтын ажиллагаа нэмэгдэх нь байгаль орчны хамгаалал, аялал жуулчлал, эдийн засгийн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлэх магадлалтай. Тухайлбал, Германы KfW банкны хамтран хэрэгжүүлж буй “BACCP” төсөл нь байгаль орчны тогтвортой менежментийг дэмжих гол хүрээний нэг болж байна.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Ai newsgpt
Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ
Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын 23 дугаар хуралдаан албан ёсоор эхэлж, олон улсын байгаль орчны стратеги, хамтын ажиллагааг өргөтгөх зорилгоор манай улс оролцлоо. Хуралдаанд дэлхийн улс орнууд цөлжилт, газрын доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хамтран ажиллах шинэ арга замуудыг хэлэлцэж байна.
Хэвлэлийн бага хуралд Конвенцын Гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга хатагтай Ясмин Фуад, Бүгд Найрамдах Панама Улсын Байгаль орчны сайд Хуан Карлос Наварро, Талуудын 16 дугаар бага хурлын даргалагч улсыг төлөөлөн Саудын Арабын Хаант Улсын Байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, усны дэд сайд Осама Факиха мөн Монгол Улсыг төлөөлөн Үндэсний хорооны дэргэдэх Ажлын албаны дарга Д.Батмөнх нар оролцож мэдээлэл өглөө.
Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийн эсрэг олон улсын хүчин чармайлт сүүлийн жилүүдэд эрчимжиж буй. Үндэсний болон олон улсын түвшинд хийж буй арга хэмжээнүүдийн нэг нь НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын хуралдаан бөгөөд энэ удаагийн 23 дугаар хуралдаан эхэлж, дэлхийн байгаль хамгаалах бодлогыг шинэ шатанд гаргах зорилготой.
Хуралдаанд оролцогчид байгаль орчны тогтвортой байдлыг хангах чиглэлд шинэ хөтөлбөр, механизмуудыг танилцуулж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд түлхэц өгч байна. Тухайлбал, экосистемийн сэргээн засварлалт, тогтвортой газар ашиглалт, уур амьсгалын эрсдэлийг бууруулах санхүүгийн шинэ механизмуудыг хэлэлцэхийн зэрэгцээ, усны хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, уур амьсгалын тэсвэртэй байдалд чиглэсэн бодлого, хувийн хэвшлийн оролцоог өргөжүүлэх чиглэлд анхаарч байна.
Энэ хуралдаан нь зөвхөн байгаль орчны асуудлыг шийдэх төдийгүй, улс орнуудын эдийн засгийн хөгжил, хүний амьдралд эерэг нөлөөлөл үзүүлэх чухал ач холбогдолтой. Түүнчлэн, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийг зөвхөн олон улсын хамтын хүчээр шийдвэрлэх нь зөвхөн байгаль хамгааллын асуудал бус, эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, ирээдүй хойчийн баталгааг хангах үндсэн нөхцөл болж байна.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
-
Нийгэм6 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм5 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм7 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм5 months agoАНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм5 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм6 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт5 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм7 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ
