Одоогоор цахилгаан дугуй, скүүтер, мопед ашиглалтын хүрээ өргөсч, өдөр тутмын зорчих тасалгаанд нэвтэрсээр байна. Гэвч эдгээр тээврийн хэрэгслийн осол, гэмтлийн тохиолдол нэмэгдэж, нийгмийн анхаарал татах боллоо. Тээврийн цагдаагийн албанаас гаргасан мэдээллээр, 2022 онд нийт 50 тохиолдол бүртгэгдсэн бол 2023 онд энэ тоо гурав дахин өсч, 305 болжээ. Харин 2024 онд 532, энэ оны эхний 6 сард л гэхэд 470 тохиолдол бүртгэгдсэн байна. Энэ үзүүлэлт нь цахилгаан дугуй, скүүтер, мопедын хөдөлгөөний аюулгүй байдал, зохицуулалтын хэрэгцээг улам бүр нэмэгдүүлж буйг харуулж байна.

Үндсэн мэдээлэл: Өсөлтийн шалтгаан, бодит байдал, нөхцөл байдал

Цахилгаан дугуй, скүүтер, мопед нь хөнгөн, уян хатан зорчих хэрэгсэл бөгөөд, эдийн засгийн хэмнэлт, байгаль орчинд ээлтэй байдлаараа иргэдийн сонирхлыг татаж, хэрэглээ нэмэгдэж байна. Гэвч энэ төрлийн тээврийн хэрэгсэл хяналт, зохицуулалтгүй, жолоодлого хялбар, хамгаалах хэрэгслээр бүрэн хангагдаагүй тохиолдол ихтэй тул осол гэмтлийн эрсдэл өндөр байна. Тухайлбал, 2022 онд зөвхөн 50 тохиолдол бүртгэгдсэн бол, 2023 онд 305, 2024 онд 532 болж өссөн нь энэ төрлийн тээврийн хэрэгслийн хэрэглээ, осол гэмтлийн тоо нэмэгдэж байгааг харуулна. Өнгөрсөн оны сүүл үеэс эхлэн энэ оны эхний хагас жилд 470 гаруй тохиолдол бүртгэгдээд байна.

Эдгээр ослын шалтгаан нь ихэвчлэн жолоочийн туршлага дутагдал, хамгаалах хэрэгслээр хангаагүй байдал, замын нөхцөл байдал, анхаарал сулрах зэрэг хүчин зүйлсээс үүдэлтэй. Мөн, эрх зүйн зохицуулалт, хууль эрх зүйн орчин ч тодорхойгүй байгаагаас хэрэглэгчид аюулгүй байдлын шаардлагыг хангадаггүй байдал өргөн тархжээ.

Ойлголт, шинжилгээ: Хөгжлийн хандлага, сорилт, боломж

Цахилгаан дугуй, скүүтер, мопедыг тээврийн салбарын шинэ тренд хэмээн хүлээн зөвшөөрч, эдийн засаг, байгаль орчинд ээлтэй тээврийн хэрэгслийг дэмжих бодлого, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байна. Гэвч олны хэрэглээ өсөхийн хэрээр эдгээр хэрэгслийн зохицуулалт, хамгаалалтын стандарт, жолоодлогын боловсролыг нэмэгдүүлэх шаардлага тулгарчээ. Тухайлбал, зохицуулалтын хүрээнд онцгой анхаарал хандуулахгүйгээр, зөвхөн хэрэглэгчийн хариуцлага, боловсролд түшиглэж буй нь үүрэг хариуцлага, аюулгүйн эрсдэлийг бууруулахад хангалтгүй байна.

Мөн олон улсын жишээ авч үзвэл, Европын орнууд цахилгаан дугуй, скүүтерийн хөдөлгөөнийг хянах, хамгаалах стандарт, жолоодлогын боловсролыг эрс нэмэгдүүлж, зохицуулалт сайжруулснаар осол гэмтлийн тоог эрс бууруулж чадсан байна. Гэвч манай улсад энэ чиглэлд одоо хүртэл тодорхой бодлого, хяналт, сургалт, стандартын тогтолцоо бүрдээгүй байгаа нь аюулгүй байдлын эрсдэлийг нэмэгдүүлсээр байна.

Цаашдын чиг хандлага ба боломж, сорилт

Эдгээр нөхцөл байдал нь цахилгаан дугуй, скүүтерийн хэрэглээг хурдасгах боловч, үүнтэй холбоотой эрсдэлийг бууруулах, зохицуулалтын шинэчлэл хийх шаардлагатай байна. Үүний тулд хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох, хамгаалах хэрэгслийн хэрэглээг албажуулах, жолоодлогын сургалтуудыг өргөн хүрээнд зохион байгуулах, замын нөхцөлд тохирсон стандартуудыг батлах хэрэгтэй.

Гэвч эдийн засгийн боломж, иргэдийн боловсрол, зохицуулалтын тогтолцооны хамтын ажиллагаа хангалтгүйгээс, ирээдүйд осол гэмтлийн тоо өсөх эрсдэлтэй. Түүнчлэн, технологийн дэвшил, шинэ тээврийн хэрэгсэл нэмэгдэхийн хэрээр зохицуулалтын шинэчлэл, аюулгүй байдлын стандарт тогтоох шаардлага улам бүр нэмэгдэж байна.

Дүгнэлт: Ирээдүйн зорилго, боломж, сорилт

Цахилгаан дугуй, скүүтер, мопедын аюулгүй байдал, зохицуулалт нь ирээдүйн тээврийн системийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болж байна. Тэгвэл үүний тулд хууль эрх зүйн шинэчлэл, боловсролын хүрээ өргөжүүлэх, хамгаалах хэрэгслийн хэрэглээг хуулийн хүрээнд баталгаажуулах шаардлагатай. Ингэснээр, эдгээр хэрэгслийг өдөр тутмын зорчихдоо илүү аюулгүй, хариуцлагатай болгох боломжтой юм. Үүний зэрэгцээ, технологийн хөгжлийг даган зохицуулалтын шинэчлэл хийх, олон улсын жишээг судлах нь чухал бөгөөд иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах хамгийн үр дүнтэй арга болох юм.

Эцэст нь хэлэхэд, цахилгаан дугуй, скүүтер, мопедын аюулгүй байдал, хяналт, зохицуулалт нь зөвхөн нэг салбарын асуудал бус, нийгмийн бүх хэсгийн оролцоо, хамтын хүчин чармайлтыг шаардсан тул ирээдүйн зорилго нь эдгээр хэрэгслийг иргэдийн амьдралын хэв маягт ээлтэй, аюулгүй болгох чиглэлд чиглэх хэрэгтэй байна.