Монгол Улсад Үндэсний баялгийн сангийн шинэчлэл иргэдийн амьдралд бодит өөрчлөлт авчирч байна

Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд шинэ эрч хүч нэмсэн Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль өнгөрсөн жилүүдэд батлагдаж, хэрэгжиж эхэлснээр иргэдийн амьдралд бодит өөрчлөлт хийх боломж нээгдэж байна. Энэ шинэчлэл нь уул уурхайн баялгаас ирээдүйд өвлүүлэн үлдээх, иргэн бүрт хувь хүртээх зорилготой бөгөөд одоогийн байдлаар 131.1 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг, хүүгийн орлого төвлөрч, иргэдийн хуримтлал нэмэгдсээр байна.

Үндэсний баялгийн сангийн бүтэц, зорилго, хэрэгжилт

Тус хуульд дагуу байгуулагдсан сан нь гурван гол хэсэгтэй: “Ирээдүйн өв сан”, “Хөгжлийн сан”, “Хуримтлалын сан”. Эдгээрээс хамгийн эдийн засгийн хувьд иргэдийн өдөр тутмын амьдралд хамгийн шууд нөлөөлж буй нь хуримтлалын сан аж. Энэ сан нь уул уурхайн төрийн өмчит компанийн 34 хувийн ногдол ашгаас бүрддэг бөгөөд иргэдийн эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууцны салбарт хөрөнгө оруулах зорилготой.

Хууль хэрэгжсэнээс хойших эхний хагас жилд буюу 2025 оны эхний хагас жилд л гэхэд, хуримтлалын сангийн орлого 131.1 тэрбум төгрөгт хүрч, нэг иргэнд дунджаар 138 мянган төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилжээ. Энэ хэмжээ нь нийт хуримтлалд нэмэлт дэмжлэг үзүүлж, иргэдийн өдөр тутмын орлогыг нэмэгдүүлэх зорилготой юм.

Төвлөрсөн хөрөнгийн зарцуулалт, иргэдийн ашиг тус

Түүнчлэн, улсын хэмжээнд хуримтлалын данс үүсгэж, иргэд өөрийн цахим профайлаас “Чингис Хаан” Үндэсний Баялгийн сангийн платформ дээрх мэдээллээс өөрийн хуримтлалыг хялбархан шалгах боломжтой болсноор ил тод байдал нэмэгдсэн. Энэ нь иргэдэд өөрийн хөрөнгө, ногдол ашгаа хянах, илүү ухаалаг хөрөнгө оруулалт хийх нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм.

Мэдээж, энэ шинэчлэлийн гол зорилго нь зөвхөн эдийн засгийн өсөлт төдийгүй, иргэдийн оролцоо, орлогын тэгш байдал, нийгмийн хамгааллыг сайжруулахад чиглэж байна. Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө оруулалт нь зөвхөн эдийн засгийн хөгжилд төдийгүй, ирээдүйд тулгарч болох эдийн засгийн эрсдэл, түүнийг даван туулах суурь бүрдүүлж буй юм.

Иргэний оролцоо, нийгмийн чухал ач холбогдол

Энэ шинэ систем нь зөвхөн санхүүгийн хувьд төдийгүй нийгмийн харилцаа, иргэдийн оролцоог өргөжүүлэхэд онцгой ач холбогдолтой. Иргэдийн хуримтлал нэмэгдэхийн хэрээр, тэдний эдийн засгийн эрх чөлөө, амьдралын чанар сайжрах хандлагатай байна. Мөн Засгийн газар, холбогдох байгууллагууд иргэдийн оролцоог дэмжих, ил тод байдал, хяналтыг сайжруулах чиглэлээр олон арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж буй.

Цаашид хүлээгдэж буй сорилт, боломж

Түүнчлэн, энэ шинэчлэлийн үр дүнд эдийн засгийн тогтвортой байдал, эдийн засгийн өсөлтөд шинэ түлхэц болохыг шинжээчид онцолж байна. Гэсэн хэдий ч, иргэдийн хөрөнгө оруулалтын боловсрол, хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжийг ойлгох, ил тод байдлыг хангах, хяналт шалгалт хийх зэрэг олон сорилт одоогоор тулгарч буй бөгөөд эдгээрийг шийдвэрлэх нь цаашдын гол зорилт болоод байна.

Эцэст нь хэлэхэд, Үндэсний баялгийн сангийн шинэчлэл нь Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийн харилцаанд шинэ хуудас нээж буй бөгөөд иргэдийн оролцоо, хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр бодит алхам боллоо хэмээн шинжээчид дүгнэж байна. Ирээдүйд эдгээр хөрөнгөөр иргэдийн амьдралын чанар, эдийн засгийн баталгааг сайжруулах боломж нээлттэй боллоо.