Ai newsgpt
Сүүлийн нэг жилд 521 эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдраар оношлогджээ
Умайн хүзүүний хорт хавдар: Монгол Улсад тархалтын шинэ хандлага, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний хэрэгцээ
Эрүүл мэндийн салбарын өнөөгийн нөхцөл байдлын судалгаагаар, Монгол Улсад умайн хүзүүний хорт хавдар жил бүр гүнзгийрч буй аюултай өвчний нэг болжээ. 2024 оны тайланд дурдсанаар, улсын хэмжээнд нийт 5058 эмэгтэй энэ өвчний улмаас өвчилж, өнгөрсөн жилийн хугацаанд 521 шинэ тохиолдол бүртгэгдсэн байна. Энэ нь өвчний тархалт тогтвортой өсч буйг харуулж байгаа бөгөөд дэлхийн дунджаас өндөр үзүүлэлттэй байна.
Өвчлөл, нас баралтын бодит байдал
Тодруулбал, Монгол Улсад 100 мянган хүн тутмын 148 нь умайн хүзүүний хорт хавдар туссан үзүүлэлттэй бөгөөд энэ нь дэлхийн дунджаас хэд дахин өндөр үзүүлэлт юм. Хэдийгээр сүүлийн жилүүдэд урьдчилан сэргийлэх үзлэг, ПАП шинжилгээ болон хүний хөхөнцөр вирусын (ХПВ) вакциныг нэвтрүүлэхэд чиглэсэн зорилтот арга хэмжээ хэрэгжиж байгаа ч өвчлөл, нас баралт эрс буурахгүй хэвээр байна. Мөн 5 жилийн хугацаанд уг өвчнөөс шалтгаалж 775 эмэгтэй нас бараад байгаа нь эрт илрүүлэлт, оношилгоо, эмчилгээний системийн хүндрэл, үр дүнгүй байдалд онцгой анхаарах шаардлагатайг харуулж байна.
Эрүүл мэндийн салбарын тулгамдсан асуудал
Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар, умайн хүзүүний хорт хавдрын гол шалтгаан нь хүний хөхөнцөр вирусын халдвартай холбоотой бөгөөд энэ нь нийт өвчлөлтийн 90 гаруй хувийг эзэлдэг. Гэвч, халдвартай эсрэг вакцинжуулалтын хамрагдалт хангалтгүй байгаагаас хүүхэд наснаасаа эхлэн урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ хангалтгүй байсаар байна. 2022 оноос эхлэн 9-14 насны охидыг вакцинжуулах хөтөлбөр хэрэгжиж байгаа ч энэ нь хангалттай хүрч чадахгүй байгааг мэргэжилтнүүд анхааруулж байна.
Мөн, эмэгтэйчүүдийн дийлэнх нь өвчнийг хожуу шатанд оношлуулдаг бөгөөд энэ нь эмчилгээний үр дүнг бууруулж, нас баралтыг нэмэгдүүлдэг. ПАП шинжилгээ, нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн үзлэг, олон нийтэд чиглэсэн мэдээлэл сурталчилгааны чадавхийг сайжруулах шаардлага байнга тавигдаж байна.
Төлөвлөгөө, бодлого, ирээдүйн чиг хандлага
Эрүүл мэндийн салбарын төлөвлөлтөд ирэх жилүүдэд хэрэгжүүлэх “Эрт илрүүлэлт, урьдчилан сэргийлэх үндэсний хөтөлбөр” нь гол зорилго болох бөгөөд энэ хүрээнд орон нутгийн эмэгтэйчүүдийг илүү өргөн хамруулах, шинжилгээний чанарыг сайжруулах, шаардлагатай эмчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд анхаарч байна. Энэ хөтөлбөрийн үр дүнд өвчлөл, нас баралтыг бууруулах, өвчний эрт үе шатанд илрүүлж, эдгэрэх боломжийг нэмэгдүүлэх боломж нээлттэй болно.
Дүгнэлт: Эрүүл мэндийн салбарын шинэ хандлага, иргэдийн оролцоо чухал
Умайн хүзүүний хорт хавдар нь бүрэн эдгэрэх боломжтой өвчин боловч, зөвхөн эрт илрүүлж, цаг алдалгүй эмчилгээг эхлүүлснээр үр дүнгээ өгдөг. Эмэгтэйчүүдийг тогтмол үзлэгт хамруулах, вакцинжуулалт, эрүүл амьдралын хэв маягт анхаарах нь өвчний тархалтыг эрс бууруулах гол нөхцөл юм. Иргэд, төр, эрүүл мэндийн байгууллагын хамтын ажиллагаа, мэдээллийн хүртээмжийг сайжруулах нь Монгол Улсад энэ өвчний үзүүлэлтийг эрс бууруулах гол түлхүүр болох нь дамжиггүй. Тиймээс, ирээдүйн зорилт нь урьдчилан сэргийлэх, илрүүлэлтийг үе шаттай өргөжүүлэх, өвчний эрт үе шатанд илрүүлэх системийг боловсронгуй болгох хэрэгтэй байна.
Ус, рашаан ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлж, хууль зөрчигчдийг торгож эхэллээ
Уул уурхай, аялал жуулчлал, хүн амын өсөлт зэрэг салбаруудын хөгжлөөс үүдэлтэй усны нөөцийн хомсдол, хууль зөрчлийн асуудал улам хүндрэх хандлагатай байгааг мэргэжилтнүүд онцолж байна. Монгол Улсад ус, рашаан ашиглалтын зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа, хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчсөн тохиолдлууд нэмэгдэж, үүнийг засч залруулах зорилгоор улсын хэмжээнд хяналт, шалгалт хийжээ.
Өнгөрсөн сард зохион байгуулагдсан улсын хяналт шалгалтад нийт 514 иргэн, аж ахуйн нэгж оролцож, үүнээс хууль зөрчсөн 243 зөрчил илрүүлсэн байна. Үүний үр дүнд, байгаль орчны үнэлгээгүй, төлөвлөгөөндөө сөрөг нөлөөллийг бууруулах арга хэмжээ аваагүй, зөвшөөрөлгүйгээр ус ашигласан зэрэг зөрчлийн улмаас нийтдээ 386 заалт бүхий албан шаардлага иргэн, байгууллагад хүргүүлжээ. Мөн хууль бус үйл ажиллагаагаас үүдэн, торгуулийн арга хэмжээ авч, нийт 331 мянган төгрөгийн торгууль оногдуулсан байна.
Тодруулбал, усны зөвшөөрөлгүй ашигласан, нөхөн төлбөр төлөөгүй, хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчсөн иргэн, аж ахуйн нэгжүүдэд 1.6 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр торгуулийн шийтгэл оноосон бол, хууль зөрчсөн үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр ажиллаж байна. Энэ нь зөвхөн хууль сахиулах, хяналт шалгалтын хүрээнд хийгдсэн ажил бөгөөд цаашид байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулахад чиглэсэн илүү нарийвчилсан арга хэмжээнүүд хэрэгжих шаардлагатайг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Энэ үзэгдэл нь зөвхөн хууль тогтоомжийн хэрэгжилт төдийгүй, байгаль орчинд нөлөөлөх эрсдэлийг бууруулах, усны нөөцийн тогтвортой байдлыг хангах стратегийн чухал хэсэг болохыг олон улсын туршлага харуулж байна. Жишээ нь, дэлхийн зарим орнууд ус ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлэхийн тулд технологийн дэвшлийг нэвтрүүлж, цахим системээр бүртгэл хөтлөх, хяналт шалгалтыг илүү байнгын, нэгдсэн байдлаар зохион байгуулдаг жишээтэй.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Тусгай хамгаалалттай газруудын менежментийг сайжруулах зорилгоор олон улсын хамтын ажиллагаа өргөжиж байна
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн (ТХГН) менежментийг боловсронгуй болгох зорилгоор зохион байгуулагдаж буй улсын хэмжээний зөвлөлдөх уулзалт энэ сарын 3-нд эхэллээ. Энэ дөрвөн өдрийн арга хэмжээ нь ТХГН-ийг хамгаалах, санхүүжүүлэх, орлогын шинэ стратеги боловсронгуй болгох чиглэлд томоохон шинэчлэл хийхэд чиглэж байна.
Зөвлөлдөх уулзалтад оролцогчид нь улсын болон орон нутгийн хамгаалалтын захиргааны мэргэжилтнүүд бөгөөд өнөөдөр тусгай хамгаалалттай газруудын санхүүгийн менежмент, төлөвлөлтийн чадварыг дээшлүүлэх сургалтад хамрагдаж байна. Мөн үдээс өмнө нээлтийн арга хэмжээнд оролцогчдыг Монголын Байгалийн Өв Сангийн гишүүн байгууллагын төлөөлөл, хөрөнгө оруулагч байгууллагын төлөөлөл, олон улсын байгууллагын төлөөлөл угтан авч, хамтын ажиллагааны ач холбогдлыг онцлов.
Германы сэргээн босголт зээлийн банкны (KfW) бүсийн захирал Кристиан Рихтер “Дэлхийд ховордсон, устаж буй ан амьтнаа хамгаалах нь дэлхийн тогтвортой хөгжлийн чухал хэсэг бөгөөд бид энэ салбарт хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлсээр байх болно” гэсэн бөгөөд түүнчлэн Германы Засгийн газар болон KfW банкны зүгээс Монголын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтыг сайжруулахад чиглэсэн хамтын ажиллагаа өргөжиж, дахин хөрөнгө оруулалт хийгдэж буйг ч онцгойлон хэллээ.
Тус арга хэмжээнд оролцогчид нь ТХГН-ийг тогтвортой менежментийг хангахад шаардлагатай санхүүгийн стратеги, бизнес төлөвлөлт, орлого нэмэгдүүлэх боломжийг хэлэлцэж байна. Тухайлбал, ТХГН-үүдийн төсөв, санхүүжилтийн өнөөгийн байдал, орон нутгийн орлого олох стратеги, туршлагаас гадна орлогын шинэ эх үүсвэрийг бий болгох чиглэлд санал бодлоо солилцлоо.
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтыг сайжруулахад олон улсын хөрөнгө оруулалт, хамтын ажиллагаа нэмэгдэх нь байгаль орчны хамгаалал, аялал жуулчлал, эдийн засгийн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлэх магадлалтай. Тухайлбал, Германы KfW банкны хамтран хэрэгжүүлж буй “BACCP” төсөл нь байгаль орчны тогтвортой менежментийг дэмжих гол хүрээний нэг болж байна.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Ai newsgpt
Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ
Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын 23 дугаар хуралдаан албан ёсоор эхэлж, олон улсын байгаль орчны стратеги, хамтын ажиллагааг өргөтгөх зорилгоор манай улс оролцлоо. Хуралдаанд дэлхийн улс орнууд цөлжилт, газрын доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хамтран ажиллах шинэ арга замуудыг хэлэлцэж байна.
Хэвлэлийн бага хуралд Конвенцын Гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга хатагтай Ясмин Фуад, Бүгд Найрамдах Панама Улсын Байгаль орчны сайд Хуан Карлос Наварро, Талуудын 16 дугаар бага хурлын даргалагч улсыг төлөөлөн Саудын Арабын Хаант Улсын Байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, усны дэд сайд Осама Факиха мөн Монгол Улсыг төлөөлөн Үндэсний хорооны дэргэдэх Ажлын албаны дарга Д.Батмөнх нар оролцож мэдээлэл өглөө.
Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийн эсрэг олон улсын хүчин чармайлт сүүлийн жилүүдэд эрчимжиж буй. Үндэсний болон олон улсын түвшинд хийж буй арга хэмжээнүүдийн нэг нь НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын хуралдаан бөгөөд энэ удаагийн 23 дугаар хуралдаан эхэлж, дэлхийн байгаль хамгаалах бодлогыг шинэ шатанд гаргах зорилготой.
Хуралдаанд оролцогчид байгаль орчны тогтвортой байдлыг хангах чиглэлд шинэ хөтөлбөр, механизмуудыг танилцуулж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд түлхэц өгч байна. Тухайлбал, экосистемийн сэргээн засварлалт, тогтвортой газар ашиглалт, уур амьсгалын эрсдэлийг бууруулах санхүүгийн шинэ механизмуудыг хэлэлцэхийн зэрэгцээ, усны хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, уур амьсгалын тэсвэртэй байдалд чиглэсэн бодлого, хувийн хэвшлийн оролцоог өргөжүүлэх чиглэлд анхаарч байна.
Энэ хуралдаан нь зөвхөн байгаль орчны асуудлыг шийдэх төдийгүй, улс орнуудын эдийн засгийн хөгжил, хүний амьдралд эерэг нөлөөлөл үзүүлэх чухал ач холбогдолтой. Түүнчлэн, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийг зөвхөн олон улсын хамтын хүчээр шийдвэрлэх нь зөвхөн байгаль хамгааллын асуудал бус, эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, ирээдүй хойчийн баталгааг хангах үндсэн нөхцөл болж байна.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Батсүмбэр суманд орчин үеийн инженерийн шийдэлтэй шинэ бага сургууль ашиглалтад орлоо
Өнөөдөр Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал батлагдсаны 77 жилийн ой тохиож байна
Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээний талаар болон Оюу толгой төслөөс Монгол Улсын хүртэх өгөөжийн талаарх нотлох баримтуудыг шинжлэн судална
“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
АНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
Сэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм6 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм5 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм7 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм5 months ago
АНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм5 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм6 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт5 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм7 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ