Эдийн засаг
🏗️ Оюу толгой: гүний уурхайн стратеги шинэчлэгдэв
Rio Tinto компани олборлолтын дарааллыг өөрчилж, лицензийн маргааны асуудал төслийн цаашдын төлөвлөгөөнд нөлөөлж эхэллээ
⚒ Төслийн стратегид гарсан шинэ эргэлт
“Оюу Толгой” төслийн гүний уурхайн хоёрдугаар шат албан ёсоор үргэлжилж буй энэ үед Rio Tinto компани олборлолтын стратегид суурь өөрчлөлт оруулахаа мэдэгдлээ. Ингэснээр эхний ээлжинд төлөвлөсөн нэгдүгээр бүсийн оронд, хоёрдугаар бүсийн өмнөд блокоос олборлолтоо түрүүлж эхлүүлэх шийдвэр гаргажээ.
📍 Энэ өөрчлөлт нь:
-
⛔ Entrée Resources компанийн талбайд ажил түр зогссонтой холбоотой
-
⚖️ Лицензийн шилжүүлэгтэй холбоотой маргаан үргэлжилж буйтай
-
⚠️ Мөн гүний уурхайн эрсдэлийг бууруулах стратегийн бодлоготой салшгүй холбоотой.
📉 “Lift 1” буюу эхний олборлолтын бүсийн асуудал
“Lift 1” нэртэй нэгдүгээр бүсийн олборлолт 2025 оны эхээр эрчимжих төлөвтэй байсан ч, талбайн эзэмших эрхийн асуудал, тусгай зөвшөөрлийн маргаан, зардлын эрсдэл зэрэг хүчин зүйлсээс шалтгаалан компанийн зүгээс илүү найдвартай гарц болгон хоёрдугаар бүсийг түрүүлж ашиглалтад оруулахаар болсон байна.
🧾 Лицензийн маргаан гэж юу вэ?
Энэ удаагийн стратегийн өөрчлөлтийн гол цөмд байгаа маргаан бол:
Entrée Resources компанийн “Шивээ Толгой” болон “Жавхлант” талбайн лицензийг “Оюу Толгой” ХХК-д шилжүүлэх ажил удааширсан явдал юм.
-
🛑 Лицензийн шилжүүлэг 2025 оны хоёрдугаар сард эхэлсэн ч бүрэн шийдэгдээгүй.
-
📑 Энэ нь 2008 оны хөрөнгө оруулалтын гэрээ, 2009 оны Оюу Толгойн гэрээгээр заавал биелүүлэх нөхцөлд багтсан.
-
💬 Entrée Resources-ийн гүйцэтгэх захирал Стивен Скотт энэ удаашрал нь санхүүгийн эрсдэл, хувьцааны ханшид сөрөг нөлөө үзүүлж болзошгүйг анхааруулжээ.
📊 Олборлолтын зорилт & Хуваарийн өөрчлөлт
Rio Tinto компанийн 2028–2036 онд тавьсан гол зорилт:
-
🟢 Жилд дунджаар 500,000 тонн зэс олборлох
-
🟢 2025 онд 780,000–850,000 тонн зэс олборлохоор төлөвлөсөн
Гэвч нэгдүгээр бүсийн сааталтай холбоотойгоор хоёрдугаар бүсийн өмнөд хэсгийг түрүүлж ашиглах шаардлага үүсэж байна. Үүнийгээ эрсдэлийг бууруулах алхам гэж тайлбарлажээ.
🌍 Оюу Толгойн ач холбогдол
-
🪙 Монгол Улсын ДНБ-ийн 10 гаруй хувийг бүрдүүлдэг
-
⛏️ Дэлхийн хамгийн том зэс, алтны гүний уурхайнуудын нэг
-
🤝 Монгол Улс, Rio Tinto, Туркойз Хилл, Entrée Resources нарын олон талт оролцоотой төсөл
🇲🇳 Монголд ямар сургамж байна вэ?
-
Лицензийн тодорхой, ил тод бодлого чухал
-
Уул уурхайн том төслүүдийг хөрөнгө оруулагчид “эрсдэл”-ээр биш “тогтвортой эрх зүйн орчноор” хэмждэг.
-
Лиценз шилжүүлэг удааширвал бүх тал хохирдог — эдийн засгийн өсөлт, төсвийн орлого, хөрөнгө оруулалтын нэр хүнд.
-
-
Олон улсын гэрээг ойлгомжтой, мөрдөгдөхүйц болгох
-
2008, 2009 оны гэрээнүүдэд тусгагдсан заалтууд цаг хугацаа өнгөрөх тусам цаасан дээр үлдэж болохгүй.
-
Засгийн газар, аж ахуйн нэгжүүд, хөрөнгө оруулагчид нэг стандарт дээр ажиллах шаардлагатай.
-
-
Олборлолтын уян хатан стратеги
-
Уул уурхайн салбар байгаль, лиценз, улс төрийн олон эрсдэлтэй тул том компаниуд альтернатив төлөвлөгөө бэлддэг. Энэ жишээг Монголын жижиг, дунд компаниуд ч дагаж сурах хэрэгтэй.
-
🧠 Тайлбар толь:
-
Lift 1 – Гүний уурхайн олборлолтын анхны түвшин буюу анхны бүс.
-
Block cave mining – Уламжлалт малталт биш, доороос нь хонгил үүсгэн, дээрх хүдрийг өөрөөр нь нурж буулгах технологи.
-
Entrée Resources – Канадын хөрөнгө оруулалттай, “Оюу Толгойн” хамтран хөгжүүлж буй тусгай бүсэд лиценз эзэмшигч компани.
-
LTP (Life of Mine Plan) – Уурхайн ашиглалтын бүхий л үеийг хамарсан төлөвлөгөө.
📌 Дүгнэлт:
Оюу Толгойн гүний уурхайн стратегийн шинэчлэл нь зөвхөн нэг компанийн дотоод шийдвэр биш — харин олон улсын гэрээ, лицензийн бодлого, геополитик, санхүүгийн эрсдэл зэргийг нэг дор харуулсан комплекс кейс юм. Монгол Улс энэхүү төслийг илүү ухаалгаар удирдах цаг иржээ.
Эдийн засаг
Он гарснаас хойш 75,604 тонн шатахуун импортлоод байна
Эдийн засаг
Бортээгийн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах бэлтгэл ажил эхэллээ
Монгол Улсын Их Хурлын 2025 оны 11 дүгээр сарын 14-ний 103 дугаар тогтоолоор “Үндэсний баялгийн сангийн тухай” хуулийг хэрэгжүүлэх хүрээнд Тавантолгойн бүлэг ордын ашиглагдаагүй хэсгүүдийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, одоо болон ирээдүйн иргэдийн эрх ашгийг тэгш хангах, орд газруудыг урт хугацаанд үр ашигтай ашиглах бодлого хэрэгжүүлэхийг Засгийн газарт үүрэг болгосон.
Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар Тавантолгойн бүлэг ордын Бортээг хэсгийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах бэлтгэл ажлыг хангах, хөрөнгө оруулагчийг сонгон шалгаруулах Ажлын хэсэг байгууллаа.
Бортээгийн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахтай холбогдуулан хөрөнгө оруулагчдад мэдээллийг ил тод, нээлттэй хүргэх, тэдний саналыг авах, сонгон шалгаруулалт зохион байгуулах, гарсан саналуудыг Засгийн газар болон УИХ-д танилцуулах зэрэг шат дараатай арга хэмжээ хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна.
Эхний шатанд хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг тодорхойлох зорилгоор олон улсын нээлттэй санал авах (Expression of Interest) хүсэлтийг энэ сарын 9-нд зарлахаар шийдвэрлэлээ.
Бортээгийн орд – суурь судалгаа бүрдсэн төсөл: “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн эзэмшдэг тусгай зөвшөөрлийн талбайд стратегийн ач холбогдол бүхий Тавантолгойн нүүрсний бүлэг орд болох Цанхи, Бортолгой, Ончхараат, Бортээг зэрэг хэсгүүд багтдаг.
Бортээгийн ордод 2020 онд техник, эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ) боловсруулж, JORC стандартын дагуу нарийвчилсан хайгуул хийсэн, нарийвчилсан баталгаажуулах ТЭЗҮ нь 2026 оны эхний улиралд дуусна.
Нүүрсний зах зээлийн дэлхийн чиг хандлага: БНХАУ-ын эрчим хүчний бүтцэд цахилгаан болон сэргээгдэх эх үүсвэрийн эзлэх хувь нэмэгдэж, уур амьсгалын өөрчлөлтийн бодлого эрчимжиж байгаатай уялдан 2030 оноос хойш нүүрсний эрэлт, үнэ мэдэгдэхүйц буурах эрсдэл ажиглагдаж байна.
Иймд дэлхийн олон улс ойрын таван жилийн хугацаанд нүүрсний ордуудаа эдийн засгийн эргэлтэд үе шаттай, шуурхай оруулах, экспортын боломжоо бүрэн ашиглах замаар эдийн засгийн өгөөж, орлого, ашгийг бууруулахгүй хадгалах бодлого баримталж байна.
Бортээгийн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахдаа дараах зарчмыг баримтална. Үүнд:
-Хөрөнгө оруулагчдаас ил тод, нээлттэй (Expression of Interest) хэлбэрээр санал авах
-Нүүрсний үнийг зах зээлийн зарчмаар тогтоох
-Төслийн үр өгөөжийн дийлэнх нь Монгол Улсад ногдох
-Нэмүү өртөг шингэсэн бүтээн байгуулалт, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг дэмжих
-Эдийн засгийн эргэлтэд оруулахтай холбоотой бүх процесс, шат дамжлага, арга хэмжээг нээлттэй, ил тод зохион байгуулах
Бортээгийн төсөл бодит орлого бий болгож эхэлснээр:
-Байгалийн баялгаас ард иргэдийн хүртэх үр өгөөж нэмэгдэж,
-Үндэсний баялгийн сан арвижин,
-Нийгэм, эдийн засаг, ард иргэд, баялаг бүтээгчдэд тулгамдсан тодорхой асуудлуудыг шийдвэрлэхэд -шаардлагатай санхүүгийн нөөц, бодлогын орон зай нэмэгдэнэ гэж үзэж байна.
Эдийн засаг
Өмнөговь аймгийн бүх сурагчид “Үдийн хоол” хөтөлбөрт хамрагдахаар боллоо
Өмнөговь аймгийн Засаг даргын 2026 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрийн А/01 тоот “Сургууль, цэцэрлэг, дотуур байрны хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээг зохион байгуулах тухай” захирамжаар аймгийн бүх ерөнхий боловсролын сургууль, политехникийн коллежийн сурагчид **бүрэн хоолны үйлчилгээнд хамрагдах боломжтой боллоо.
Энэхүү арга хэмжээ нь хүүхдийн хоол, шим тэжээлийг сайжруулж, сурлагын амжилтыг нэмэгдүүлэх, халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, өсөлт, хөгжилтөд эерэг нөлөө үзүүлэх ач холбогдолтой юм.
Эх сурвалж: Өмнөговь аймгийн Боловсролын газар
-
Нийгэм11 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм9 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм12 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм9 months agoАНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм9 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм11 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт9 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм12 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ
