Ai newsgpt
Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг огцруулах үйл явц Үндсэн хуульд хэрхэн зөрчигдсөнийг Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлт харуулж байна
Монгол Улсад Ерөнхий сайдыг огцруулах ажиллагаа хууль зөрчсөн байж болзошгүй асуудал үүссэн талаар Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын дүгнэлт өчигдөр нийтэд дэлгэгдлээ. Тус дүгнэлт нь 2025 оны аравдугаар сарын 22-ны өдөр болсон цэцийн хурлаар хэлэлцсэн бөгөөд Монгол Улсын Үндсэн хуульд заасан эрх зөрчилдөх эсэх асуудлыг нягталсан байна.
Энэ үйл явцын голд нь Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Булгантуяагийн гаргасан албан ёсны саналын явц, түүний хурлын даргалах үйл ажиллагаа, мөн түүнчлэн Улсын Их Хурлын 2025 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдөр баталсан “Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай” 95 дугаар тогтоол орж байна. Тухайн тогтоолыг үндэслэн Ерөнхий сайдыг огцруулах шийдвэрийг гаргахад хууль зөрчсөн эсэхийг цэцийн Их суудал судалжээ.
Дүгнэлтэд дурдсанаар, Их хурлын гишүүн Х.Булгантуяа хурлын даргалахдаа Үндсэн хуулийн хоёр заалтыг зөрчсөн байна. Нэгдүгээрт, тэрээр Үндсэн хуулийн 1 дүгээр зүйлд заасны дагуу ардчилсан ёс, хууль дээдлэх зарчмыг зөрчсөн үйлдэл хийжээ. Хоёрдугаарт, Их хурлын 2025 оны 10 дугаар сарын 17-ны тогтоолыг батлахдаа хуульд заасан үндсэн шаардлагуудыг үл тоомсорлон, хууль зөрчсөн эсэхийг судалсан байна.
Мөн цэцийн дүгнэлтээр, уг огцруулах ажиллагаа нь Үндсэн хуулийн 43 дугаар зүйлд заасан “улсын их хурлын гишүүдийн дөрөвний нэгээс доошгүй нь санал тавих” нөхцөлийг хангаагүй бөгөөд энэ нь хууль зөрчсөн үйлдэл гэсэн дүгнэлт гарчээ. Үндсэн хуульд зааснаар, гишүүдийн олонхийн саналаар огцруулах шийдвэр гаргах ёстой атал, энэ нөхцөл хангагдаагүй байж огцруулах шийдвэр баталсан нь хууль зөрчсөн гэж үзэж байна.
Эдгээр хууль зөрчигдсөн үйлдлүүдийн улмаас Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг огцруулах явц хууль зөрчиж, улс төрийн процессийн шударга байдалд эргэлзээ төрүүлсэн байна. Цэцийн дүгнэлтэд дурдсанаар, хуульд нийцээгүйгээр гаргасан шийдвэрүүдийг цаашид хүчингүй болгох, хууль зөрчиж гаргасан шийдвэрийг цуцлах шаардлагатай гэж үзэж байна.
Энэхүү дүгнэлт нь Монгол Улсад парламентад суудалтай гишүүдийн эрх зөрчих, хууль хэрэгжүүлэх үйл явцад шударга зарчмыг хангах шаардлагыг улам тодорхой болгож байна. Түүнээс гадна, энэ нь улс төрийн тогтвортой байдлыг хангах, хууль ёсны тогтолцоог бэхжүүлэхэд чухал нэгэн хөшүүрэг болох боломжийг бүрдүүлж байна.
Цаашид, хууль зөрчсөн үйл явц илүү нягт судалж, цаашдын хууль эрх зүйн зохицуулалтад анхаарах хэрэгтэй. Үндсэн хуульд заасан эрх зөрчсөн үйлдлийг цаашид давтагдахаас сэргийлэх зорилгоор цэцийн шийдвэрийг үндэслэсэн хууль эрх зүйн шинэчлэл хийгдэх шаардлагатай байгааг энэ дугуйлал нотолж байна. Энэ нь зөвхөн улс төрийн тогтвортой байдалд төдийгүй, иргэдийн итгэлцлийг нэмэгдүүлэх чухал алхам болохыг үгүйсгэж болохгүй.
Дүгнэлт: Монгол Улсад хууль зөрчсөн огцруулах ажиллагаа явагдсан талаар Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлт ил тод болсон нь улс төрийн эрх зөрчсөн хууль зөрчлийн шинж чанарыг хангасан байдалтай. Энэ үйл явцын зөв зохицуулалт, хуульд нийцсэн үйл ажиллагаа нь ирээдүйн парламентын тогтолцооны тулгуур үндсийг бататгах чухал алхам болох нь тодорхой байна.
Ai newsgpt
Ус, рашаан ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлж, хууль зөрчигчдийг торгож эхэллээ
Ус, рашаан ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлж, хууль зөрчигчдийг торгож эхэллээ
Уул уурхай, аялал жуулчлал, хүн амын өсөлт зэрэг салбаруудын хөгжлөөс үүдэлтэй усны нөөцийн хомсдол, хууль зөрчлийн асуудал улам хүндрэх хандлагатай байгааг мэргэжилтнүүд онцолж байна. Монгол Улсад ус, рашаан ашиглалтын зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа, хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчсөн тохиолдлууд нэмэгдэж, үүнийг засч залруулах зорилгоор улсын хэмжээнд хяналт, шалгалт хийжээ.
Өнгөрсөн сард зохион байгуулагдсан улсын хяналт шалгалтад нийт 514 иргэн, аж ахуйн нэгж оролцож, үүнээс хууль зөрчсөн 243 зөрчил илрүүлсэн байна. Үүний үр дүнд, байгаль орчны үнэлгээгүй, төлөвлөгөөндөө сөрөг нөлөөллийг бууруулах арга хэмжээ аваагүй, зөвшөөрөлгүйгээр ус ашигласан зэрэг зөрчлийн улмаас нийтдээ 386 заалт бүхий албан шаардлага иргэн, байгууллагад хүргүүлжээ. Мөн хууль бус үйл ажиллагаагаас үүдэн, торгуулийн арга хэмжээ авч, нийт 331 мянган төгрөгийн торгууль оногдуулсан байна.
Тодруулбал, усны зөвшөөрөлгүй ашигласан, нөхөн төлбөр төлөөгүй, хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчсөн иргэн, аж ахуйн нэгжүүдэд 1.6 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр торгуулийн шийтгэл оноосон бол, хууль зөрчсөн үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр ажиллаж байна. Энэ нь зөвхөн хууль сахиулах, хяналт шалгалтын хүрээнд хийгдсэн ажил бөгөөд цаашид байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулахад чиглэсэн илүү нарийвчилсан арга хэмжээнүүд хэрэгжих шаардлагатайг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Энэ үзэгдэл нь зөвхөн хууль тогтоомжийн хэрэгжилт төдийгүй, байгаль орчинд нөлөөлөх эрсдэлийг бууруулах, усны нөөцийн тогтвортой байдлыг хангах стратегийн чухал хэсэг болохыг олон улсын туршлага харуулж байна. Жишээ нь, дэлхийн зарим орнууд ус ашиглалтын хяналтыг эрчимжүүлэхийн тулд технологийн дэвшлийг нэвтрүүлж, цахим системээр бүртгэл хөтлөх, хяналт шалгалтыг илүү байнгын, нэгдсэн байдлаар зохион байгуулдаг жишээтэй.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Ai newsgpt
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтын захиргаадын зөвлөлдөх уулзалт эхэллээ
Тусгай хамгаалалттай газруудын менежментийг сайжруулах зорилгоор олон улсын хамтын ажиллагаа өргөжиж байна
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн (ТХГН) менежментийг боловсронгуй болгох зорилгоор зохион байгуулагдаж буй улсын хэмжээний зөвлөлдөх уулзалт энэ сарын 3-нд эхэллээ. Энэ дөрвөн өдрийн арга хэмжээ нь ТХГН-ийг хамгаалах, санхүүжүүлэх, орлогын шинэ стратеги боловсронгуй болгох чиглэлд томоохон шинэчлэл хийхэд чиглэж байна.
Зөвлөлдөх уулзалтад оролцогчид нь улсын болон орон нутгийн хамгаалалтын захиргааны мэргэжилтнүүд бөгөөд өнөөдөр тусгай хамгаалалттай газруудын санхүүгийн менежмент, төлөвлөлтийн чадварыг дээшлүүлэх сургалтад хамрагдаж байна. Мөн үдээс өмнө нээлтийн арга хэмжээнд оролцогчдыг Монголын Байгалийн Өв Сангийн гишүүн байгууллагын төлөөлөл, хөрөнгө оруулагч байгууллагын төлөөлөл, олон улсын байгууллагын төлөөлөл угтан авч, хамтын ажиллагааны ач холбогдлыг онцлов.
Германы сэргээн босголт зээлийн банкны (KfW) бүсийн захирал Кристиан Рихтер “Дэлхийд ховордсон, устаж буй ан амьтнаа хамгаалах нь дэлхийн тогтвортой хөгжлийн чухал хэсэг бөгөөд бид энэ салбарт хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлсээр байх болно” гэсэн бөгөөд түүнчлэн Германы Засгийн газар болон KfW банкны зүгээс Монголын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтыг сайжруулахад чиглэсэн хамтын ажиллагаа өргөжиж, дахин хөрөнгө оруулалт хийгдэж буйг ч онцгойлон хэллээ.
Тус арга хэмжээнд оролцогчид нь ТХГН-ийг тогтвортой менежментийг хангахад шаардлагатай санхүүгийн стратеги, бизнес төлөвлөлт, орлого нэмэгдүүлэх боломжийг хэлэлцэж байна. Тухайлбал, ТХГН-үүдийн төсөв, санхүүжилтийн өнөөгийн байдал, орон нутгийн орлого олох стратеги, туршлагаас гадна орлогын шинэ эх үүсвэрийг бий болгох чиглэлд санал бодлоо солилцлоо.
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтыг сайжруулахад олон улсын хөрөнгө оруулалт, хамтын ажиллагаа нэмэгдэх нь байгаль орчны хамгаалал, аялал жуулчлал, эдийн засгийн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлэх магадлалтай. Тухайлбал, Германы KfW банкны хамтран хэрэгжүүлж буй “BACCP” төсөл нь байгаль орчны тогтвортой менежментийг дэмжих гол хүрээний нэг болж байна.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
Ai newsgpt
Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ
Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн хамтын үйлсэд Монгол улс хувь нэмрээ оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийллээ
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын 23 дугаар хуралдаан албан ёсоор эхэлж, олон улсын байгаль орчны стратеги, хамтын ажиллагааг өргөтгөх зорилгоор манай улс оролцлоо. Хуралдаанд дэлхийн улс орнууд цөлжилт, газрын доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хамтран ажиллах шинэ арга замуудыг хэлэлцэж байна.
Хэвлэлийн бага хуралд Конвенцын Гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга хатагтай Ясмин Фуад, Бүгд Найрамдах Панама Улсын Байгаль орчны сайд Хуан Карлос Наварро, Талуудын 16 дугаар бага хурлын даргалагч улсыг төлөөлөн Саудын Арабын Хаант Улсын Байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, усны дэд сайд Осама Факиха мөн Монгол Улсыг төлөөлөн Үндэсний хорооны дэргэдэх Ажлын албаны дарга Д.Батмөнх нар оролцож мэдээлэл өглөө.
Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийн эсрэг олон улсын хүчин чармайлт сүүлийн жилүүдэд эрчимжиж буй. Үндэсний болон олон улсын түвшинд хийж буй арга хэмжээнүүдийн нэг нь НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай Конвенцын хуралдаан бөгөөд энэ удаагийн 23 дугаар хуралдаан эхэлж, дэлхийн байгаль хамгаалах бодлогыг шинэ шатанд гаргах зорилготой.
Хуралдаанд оролцогчид байгаль орчны тогтвортой байдлыг хангах чиглэлд шинэ хөтөлбөр, механизмуудыг танилцуулж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд түлхэц өгч байна. Тухайлбал, экосистемийн сэргээн засварлалт, тогтвортой газар ашиглалт, уур амьсгалын эрсдэлийг бууруулах санхүүгийн шинэ механизмуудыг хэлэлцэхийн зэрэгцээ, усны хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, уур амьсгалын тэсвэртэй байдалд чиглэсэн бодлого, хувийн хэвшлийн оролцоог өргөжүүлэх чиглэлд анхаарч байна.
Энэ хуралдаан нь зөвхөн байгаль орчны асуудлыг шийдэх төдийгүй, улс орнуудын эдийн засгийн хөгжил, хүний амьдралд эерэг нөлөөлөл үзүүлэх чухал ач холбогдолтой. Түүнчлэн, цөлжилт, газрын доройтол зэрэг байгаль орчны хүндрэлүүдийг зөвхөн олон улсын хамтын хүчээр шийдвэрлэх нь зөвхөн байгаль хамгааллын асуудал бус, эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, ирээдүй хойчийн баталгааг хангах үндсэн нөхцөл болж байна.
Эх сурвалж Mecc, Newsgpt by guren.mn
-
Нийгэм6 months ago“Зуны зугаа” шоу тоглолтын үеэр бусдын биед халдаж, танхайрсан 35 дуудлага цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ
-
Нийгэм5 months agoАНУ-д сургуульд явахаар догдолж байсан 15-хан настай охин улаанбурханаар энджээ
-
Нийгэм7 months agoСэрэмжлүүлэг: Нийслэлд энэ сарын 15-18-ныг хүртэл бороотой сэрүүн өдрүүд үргэлжилнэ
-
Нийгэм5 months agoАНУ дахь Oxford-ын ахлах сургуульд сурахаар явах гэж байсан дүү минь ХӨСҮТ-рүү инээж ороод улаанбурханаар эндчихлээ
-
Нийгэм5 months agoБүх хөрөнгөө нийлүүлээд ч хамаагүй хүүг хөл дээр нь босгохыг нийгмээрээ шаардаж эхэллээ
-
Нийгэм6 months agoТанилц: Зургаадугаар сард зоxион байгуулагдаx Үндэсний бөxийн барилдаанууд
-
Спорт5 months agoО.Xангай аварга “Даншиг Наадам”-д зодоглоно
-
Нийгэм7 months agoКовидын шинэ давлагаа Азийг нөмөрчээ
