Камертон хамтлагийн ахлагч, Төрийн соёрхолт дуучин Д.Болд хүүхэд багачуудад хандив өргөлөө

 Дуучин Д.Болд өнөөдөр ЭХЭМҮТ-д хэвтэн эмчлүүлж буй 48 хүүхдэд өөрийн зүгээс сэтгэлийн дэм өгч, хандив өргөлөө. Тэрээр “Бяцхан хүүхдүүд минь түргэн эдгээд мундаг хүмүүс болоорой”, манай улсын эмч нар мундаг шүү гэжээ.

Энэ үйл ажиллагаа нь зөвхөн нэг хүний бус нийгэмд, ялангуяа хүүхдийн эрүүл мэндийн салбарт эерэг хандлага төрүүлж байна.

Эмчилгээний явцад хүүхдүүдийн эрүүл мэндэд тулгамдсан асуудал олон байна. Тодруулбал, эдгээр хүүхдүүдийн зарим нь төрөлхийн эсвэл халдварт өвчнөөр шаналж буй бөгөөд, эмнэлгийн тусламж, дэмжлэг хэрэгцээ өндөр байгааг эмч нар онцоллоо. Улс орон даяар хүүхдийн эрүүл мэндийн салбарын тусламжийн хүрэлцээ, чанар нэмэгдэж буй хэдий ч, цаашид илүү өргөн хүрээтэй, тогтвортой бодлого хэрэгжүүлэх шаардлага тулгарсаар байгаа юм.

Энэ үйл явдал нь улс орны нийгмийн халамжийн систем, хүүхдийн хамгаалал, эрүүл мэндийн бодлого, мөн иргэдийн оролцоо хоорондын уялдаа, хамтын ажиллагаа ямар чухал болохыг тод харуулж байна.

Эх сурвалж дуучин Д.Болд

Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн

Хотжилт анх 1950-аад оноос эхэлсэн бөгөөд 1970–2000 онуудад тогтмол өссөн.  Монголд хот суурин газарт амьдардаг хүмүүсийн эзлэх хувь 2023 онд  ойролцоогоор  69.1 % байсан. 2024 оны судалгаагаар 818,652 хүн хөдөө, сумдаас Улаанбаатар руу шилжин ирсэн гэж дурдсан нь “нийслэлийн нийт хүн амын 48.8 %” гэж тооцогджээ.  Гэвч “хот” гэсэн тодорхойлолт, суурин газрын ангилал (сум, суурин, хот гэх мэт) засгийн бодлого, хууль, бүртгэлүүд дээрх өөрчлөлтүүдтэй холбоотойгоор хот суурин газрын тоог, хэмжээг ил тод судлах нь хэзээд амар байдаггүй бөгөөд  ерөнхий чиг хандлага нь — хүмүүс илүү олон нь хот руу төвлөрөх, хөдөө-оройн суурин газруудын оршин суугчид багасч, хотын төв, нийслэл (дагуул хот/суурины хамт) давамгайлах болсон.Хөдөөд  амьдралын нөхцөл  орлого, ажлын байр, үйлчилгээ (эрүүл мэнд, боловсрол, үйлчилгээний хүртээмж) нь хотод төвлөрсөн тул иргэд шилжин суурьших нөхцөл болдог.

Нийслэл рүү төвлөрсөн байдал  нь газар, орон сууц, инженерийн дэд бүтэц, зам тээвэр, нийгмийн үйлчилгээ (сургууль, эмнэлэг, ажиллах байр) зэрэгт дарамт бий болгодог бол өөр бүс нутаг, орон нутгийн хөгжлийн тэнцвэргүй байдал нь хөдөөд хүн, боломж, дэд бүтэц бага байгаа тул хөдөөгөөс шилжилт үргэлжилсээр, зарим аймаг, сумын хөгжлийн туйлшрал, хүн амын цөөрөлт бий болсоор байна.Энэхүү төвлөрлийн  өнөөгийн тренд үргэлжилбэл Улаанбаатарын хүн ам 2050 орчимд 2.5 сая орчимд хүрч болзошгүй гэж таамаглагддаг.

Ингэж төвлөрөх тул — өнгөрсөн, одоо, ирээдүйд “хот байгуулалт”, төлөвлөлт, дэд бүтэц, орон сууц, нийгмийн үйлчилгээ, байгаль орчин, агаар-хүрээлэн, тээвэр, инженерийн шийдлүүдийг системтэйгээр хөгжүүлэх шаардлага улам бүр чухал болно.

Мөн дагуул хот, дэд төвүүд, орон нутгийн сууринг хөгжүүлэх, иргэдийг зөвхөн нийслэл рүү төвлөрүүлэх биш — бүс нутгийн тэнцвэртэй хөгжлийг дэмжих бодлого зайлшгүй шаардлагатайг харуулж байна.

Бэлтгэсэн: Х.Бямбадалай

Энэ оны эхний 10 сард хүүхэд хохирсон гэмт хэрэг 2128 бүртгэгдлээ

 Цагдаагийн байгууллагын мэдээлснээр бүртгэгдсэн гэмт хэргийн дотор хүүхдийн эрүүл мэнд, бэлгийн эрх чөлөө, өмчлөх эрхийг зөрчсөн тохиолдлууд давамгайлж байна. Тодруулбал, нийт гэмт хэргийн 29%-ийг эрүүл мэндийн халдашгүй байдал зөрчсөн хэрэг эзэлж байгаа бөгөөд энэ нь хүүхдийн амьдрах орчин, эрүүл мэндийн хамгаалалд анхаарал хандуулах хэрэгтэйг харуулж байна.

Мөн 18.9%-ийг хүний бэлгийн эрх чөлөө халдашгүй байдал зөрчсөн хэрэг эзэлж буй нь хүүхдийн бэлгийн халдашгүй байдалд хамгаалалт хэрэгтэйг,  хүүхдийн өмчлөх эрхийн эсрэг гэмт хэрэг 25.1%, хүний амьд явах эрхийн эсрэг гэмт хэрэг 1.9% болж, эдгээр нь хүүхдийн аюулгүй байдал, эрх зүйн хамгаалалтыг хангахын тулд нийгмийн анхаарал шаардлагатай байгааг илтгэнэ.

Энэ чиглэлд хийх ажлын нэг хэсэг нь гэмт хэргийн шинж чанар, түвшинг тодорхойлох, илрүүлэх, таслан зогсоох арга хэмжээг боловсронгуй болгох явдал юм.

Мөн эдгээр үзүүлэлт нь зөвхөн цагдаагийн байгууллагын үүрэг биш, бүх нийтийн хамтын хүчин чармайлтаар шийдвэрлэх асуудал бөгөөд хүүхдийн аюулгүй байдал, хамгаалал гэдэг нь улсын хөгжил, ирээдүйн иргэдийн эрүүл, биеэ даасан төлөөлөгчид болох үндэс суурь билээ. Тиймээс, боловсрол, олон нийтийн оролцоо, хууль, бодлогын шинэчлэл зэрэг олон төвшний арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Үүний зэрэгцээ, гэмт хэргийн шинж чанарыг нарийвчлан судалж, хүүхдийн эрх зөрчсөн гэмт хэргийн илрүүлэлт, таслан зогсоолтыг сайжруулах арга хэмжээг эрчимжүүлэх нь чухал юм.

Эх сурвалж ЦЕГ

Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн