Улсын Их Хурлын 2025 оны 62 дугаар тогтоолоор байгуулагдсан Оюутолгойн бүлэг ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах, хүртэх өгөөжийг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой баримт бичиг, үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт хийх Улсын Их Хурлын хянан шалгах түр хорооны нотлох баримтыг шинжлэн судлах сонсгол өнөөдөр (2025.12.10) үргэлжилнэ.

Нотлох баримтыг шинжлэн судлах сонсголын эхний өдөр (2025.12.10) Оюу толгой төслийн талаар ерөнхий танилцуулга, Оюу толгой бүлэг ордын геологи, нөөцийн асуудлын талаар, “Жавхлант” (MV-15225), “Шивээ толгой” (MV-15226) ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй холбоотой асуудал, мөн тус ордуудын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчтэй холбоотой асуудал, “Жавхлант” (MV-15225), “Шивээ толгой” (MV-15226) ашиглалтын тусгай зөвшөөрлүүд ба Оюу толгой төслийн Хөрөнгө оруулалтын гэрээний хамаарлын талаар шинжээчийн дүгнэлт, хянан шалгагч нарын тайланг сонсох, шаардлагатай нотлох баримтыг танилцуулах, холбогдох гэрчүүдээс асуулт асууж, хариулт авах, гэрч, шинжээч, хянан шалгагчаас тайлбар авсан.

Өнөөдрийн нотлох баримтыг шинжлэн судлах сонсголоор эхлээд Оюу толгой төслийн талаар ерөнхий танилцуулгыг сонсож, үргэлжлүүлэн хөрөнгө оруулалтын гэрээ болон Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ (Нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, дахин тодотгосон) байгуулагдах үеийн санхүүжилтийн хүүгийн хувь, холбогдох асуудлаар, үдээс хойш хөрөнгө оруулалтын гэрээ болон Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ (Нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, дахин тодотгосон) байгуулагдсаны дараах санхүүжилтийн хүүгийн хувь хэмжээ, холбогдох үр дагаврын асуудлаар шинжээчийн дүгнэлт, хянан шалгагч нарын тайланг сонсох, шаардлагатай нотлох баримтыг танилцуулах, холбогдох гэрчүүдээс асуулт асууж, хариулт авах, гэрч, шинжээч, хянан шалгагчаас тайлбар авна. Төгсгөлд нь Оюу толгой төслөөс Монгол Улсын хүртэх өгөөжийн талаарх асуудлаар мөн шинжээчийн дүгнэлт, хянан шалгагч нарын тайланг сонсох, шаардлагатай нотлох баримтыг танилцуулах, холбогдох гэрчүүдээс асуулт асууж, хариулт авах, гэрч, шинжээч, хянан шалгагчаас тайлбар авахаар төлөвлөжээ.

Өнөөдрийн сонсголд нийт 109 гэрч дуудагдсаны 104-т мэдэгдэх хуудас хүргүүлсэн бол 5 гэрчид мэдэгдэх хуудас хүргүүлж чадаагүй байна. Мэдэгдэх хуудас хүлээн авсан 104 гэрчийн 20 нь сонсголд оролцох боломжгүй талаар хүсэлт ирүүлжээ. Иймд өнөөдрийн сонсголд 84 гэрч оролцох аж.

Тодруулбал, Хөрөнгө оруулалтын гэрээ болон Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ (Нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, дахин тодотгосон) байгуулагдах үеийн санхүүжилтийн хүүгийн хувь, холбогдох асуудлаар 73 гэрч дуудагдсаны 60 нь оролцохоо илэрхийлсэн бол Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ (Нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, дахин тодотгосон) байгуулагдсаны дараах санхүүжилтийн хүүгийн хувь хэмжээ, холбогдох үр дагавар сэдвийн хүрээнд 37 гэрч дуудагдсан байна. Тэдгээрийн 25 нь өнөөдрийн нотлох баримтыг шинжлэн судлах сонсголд оролцохоо мэдэгджээ. Харин Оюу толгой төслөөс Монгол Улсын хүртэх өгөөж сэдвийн хүрээнд 37 гэрч дуудагдаж, 25 гэрч оролцохоо илэрхийлжээ.

Сонсголын хөндлөнгийн ажиглагчаар “Иргэн та хүч залуусын нэгдэл”, “Татварт иргэний хяналт” төрийн бус байгууллага болон иргэдийн төлөөлөл оролцож байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

 Нийслэлийн 2026 оны төсвийг баталлаа 

Улаанбаатар хотын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал өнөөдөр ээлжит бус VIII хурлаараа хуралдаж, ирэх жилийн хөгжлийн зорилго, хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг баталгаажууллаа. Төсвийн нийт дүн 4.6 их наяд төгрөгөөр төлөвлөгдлөө.

Ирэх оны төсвийн суурь орлого 3.4 их наяд, зарлага 2.6 их наяд төгрөгөөр тооцогджээ. Улмаар улсын төсөвт төвлөрүүлэх орлого 263.7 тэрбум төгрөг, орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө оруулалт 42.6 тэрбум төгрөгөөр төсөвлөсөн нь хотын эдийн засгийн чадавхийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн бодлого юм. Мөн төсвөөс гадна нийслэлийн хөгжлийн зорилтуудыг хангах үүднээс тусгай зээл, санхүүжилтүүдийг ашиглах боломжийг нээж өгсөн байна.

Хөгжлийн чиглэл ба хөрөнгө оруулалтын эрчим

Ирэх жилийн хөрөнгө оруулалтын 52.7 хувийг авто замын салбарт зарцуулах бөгөөд эдгээр төсөл нь хотын хөдөлгөөний аюулгүй байдал, хүртээмжийг сайжруулахад чиглэж байна. Тухайлбал, 12 байршилд нийт 53.74 км туслах гудамж, авто замын 33.8 км шинэчлэл, гүүрэн гарцын барилга байгууламжийг тохижуулах ажлыг эхлүүлж байна. Мөн “Туулын хурдны зам” төслийг 2025 онд гэрээ байгуулан, 2026 ондоо дуусгах зорилгоор ажил эхлүүлжээ.

Нийгмийн салбар болон бусад чиглэлүүд

Нийгмийн салбарт 8.2 хувийг зарцуулах бөгөөд энэ нь боловсрол, эрүүл мэнд, орчны тохижилт зэрэг иргэдийн амьдралын чанарыг дээшлүүлэх чиглэлд түлхүү анхаарч буйг илтгэнэ. Мөн бусад салбаруудад зарцуулах хөрөнгө оруулалтууд нь хотын дэд бүтцийн хөгжил, хүрээлэн буй орчны хамгаалал, аюулгүй байдлын салбаруудад хуваарилагдсан байна.

Энэхүү хөрөнгө оруулалтын бодлого нь Улаанбаатар хотын ирээдүйн хөгжлийн суурь болно. Зам, гүүр, инженерийн дэд бүтцийн шинэчлэл нь хөдөлгөөний ачааллыг бууруулж, иргэдийн өдөр тутмын амьдралыг хялбарчлах бололцоог бүрдүүлнэ. Мөн эдийн засгийн өсөлтийг дэмжихэд чиглэсэн эдийн засгийн идэвхжүүлэл, ажлын байр нэмэгдүүлэх боломжуудыг нээнэ.

Эх сурвалж НИТХ

Мэдээ бэлтгэсэн Ө.Дөлгөөн

Гэгээн Ширээт Улсын төрийн тэргүүн Пап Арвандөрөвдүгээр Леогийн урилгаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн хийсэн төрийн айлчлал өндөрлөлөө.

Айлчлалын хүрээнд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Гэгээн Ширээт Улсын төрийн тэргүүн Пап Арван дөрөвдүгээр Лео нар албан ёсны уулзалт хийж, Ерөнхийлөгчид Төрийн хэрэг эрхлэх газрын дарга Кардинал Пиетро Паролин бараалхлаа.

Энэ удаагийн айлчлал хоёр улсын найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхэд чухал түлхэц боллоо гэдэгт төрийн тэргүүн нар санал нэгдлээ.

Талууд харилцаа, хамтын ажиллагааг түүх, соёл, хүмүүнлэгийн салбарт гүнзгийрүүлэх, энх тайван, хөгжил дэвшлийн төлөөх олон улсын хамтын нийгэмлэгийн хүч чармайлтад хувь нэмрээ оруулах чиглэлээр хамтран ажиллах эрмэлзлээ нотоллоо.

Айлчлалын хүрээнд Монгол Улсын “Чингис хаан” үндэсний музей болон Ватиканы Апостолын архив хооронд хамтын ажиллагааны Санамж бичигт гарын үсэг зурлаа.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Пап Францисын дурсгалыг хүндэтгэн Гэгээн Мариагийн Их сүмд байх бунханд нь цэцэг өргөлөө.